Σε πολλές συζητήσεις αντιλαμβάνεται κανείς πως δεν υπάρχει μια κοινή άποψη αναφορικά με τον ρόλο του εκπαιδευτικού συστήματός στη χώρα μας, γεγονός το οποίο προκαλεί μεγάλη σύγχυση αλλά και συζητήσεις. Μια από τις απόψεις που επικρατούν είναι η πεποίθηση πως το σχολείο γαλουχεί τους χαρακτήρες των μαθητών, - αν και κάτι τέτοιο είναι ευθύνη των γονέων - με στόχο να δημιουργήσει ενάρετους πολίτες, και με αυτή την άποψη θα ασχοληθεί το παρών άρθρο.

Είναι αλήθεια πως, τουλάχιστον στην Ελλάδα, το εκπαιδευτικό σύστημα περιλαμβάνει μαθήματα τα οποία, τουλάχιστον θεωρητικά, στοχεύουν στην καλλιέργεια του πνεύματος, όπως η μουσική, τα καλλιτεχνικά και η λογοτεχνία. Σε πολλές περιπτώσεις οι καθηγητές «επιτηρούν» τη συμπεριφορά των μαθητών, τόσο μέσα στη τάξη όσο και στα διαλείμματα, όμως δεν αναλαμβάνουν πιο ενεργητικό ρόλο. Στην πραγματικότητα το αν ένας καθηγητής ενδιαφέρεται για τον χαρακτήρα των μαθητών του, βασίζεται μονάχα στο ποιόν του ίδιου του καθηγητή, ενώ δεν υπάρχει καμία συστηματική προσπάθεια να «εξεταστεί» ο χαρακτήρας ενός μαθητή. Αλλά ας ασχοληθούμε με τα μαθήματα που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Αν έχουν όντως ως στόχο να καλλιεργήσουν τον χαρακτήρα τον παιδιών και κατά πόσο επιτυγχάνεται αυτό;

Τουλάχιστον από προσωπική εμπειρία, η μουσική και τα καλλιτεχνικά ήταν η «ώρα του παιδιού», όπου ως επί το πλείστον ο καθένας έκανε ό,τι ήθελε, και μετά από λίγα χρόνια δεν είχε καμία γνώση πάνω στα αντικείμενα αυτά. Όσο αφορά την γυμναστική, ένα αντικείμενο το οποίο μπορεί να γαλουχήσει τόσο το σώμα όσο και την ψυχή, στις περισσότερες περιπτώσεις θα μπορούσε να περιγραφθεί ως «πάρτε μια μπάλα και παίξτε» ή «κάντε ό,τι θέλετε». Βλέποντας τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στη χώρα μας να αυξάνονται διαρκώς, είμαι σίγουρος πως τα παραπάνω δεν αποτελούν μονάχα προσωπικές μου εμπειρίες, αλλά ένα γενικευμένο φαινόμενο της καθεστηκυίας τάξης. Αλλά ας εξετάσουμε και τα υπόλοιπα μαθήματα, τα αρχαία ελληνικά, την διδασκαλία της Ιλιάδας, της Οδύσσειας, των λατινικών και της λογοτεχνίας. Αρκεί μονάχα να συνειδητοποιήσει κανείς πως τα μόνα άτομα που ενδιαφέρονται, συλλήβδην, για τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά είναι αυτά που ενδιαφέρονται για σχολές σπουδών που είτε θα τους φανούν χρήσιμα τα ανωτέρω, είτε είναι προαπαιτούμενη γνώση αυτών για την είσοδό τους, για να γίνει κατανοητό πως ακόμη και αν τα σχολεία επιδιώκουν μέσα από αυτά τα μαθήματα να γαλουχήσουν τους μαθητές, αποτυγχάνουν καθώς οι περισσότεροι δεν έχουν κανένα απολύτως ενδιαφέρον προς αυτά.

Πόσοι άλλωστε έχουν συγκρατήσει ηθικά διδάγματα, πληροφορίες και γεγονότα από την Ιλιάδα, την Οδύσσεια, πόσους επηρεάσει πραγματικά η λογοτεχνία, τα ποιήματα και η εκμάθηση του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη; Ελάχιστοι και ελάχιστους. Ergo, γίνεται κατανοητό πως ακόμη και αν στοχεύει το εκπαιδευτικό σύστημα να δημιουργήσει ενάρετους πολίτες, κάτι για το οποίο αμφιβάλλω ιδιαίτερα, αποτυγχάνει σε αυτό, καθώς, ακόμη και αν εξαιρέσουμε το γεγονός πως μονάχα ένας μικρός αριθμός από τους μαθητές επηρεάζεται θετικά από αυτά τα μαθήματα, - ενώ η συντηπτική πλειοψηφία τα αντιμετωπίζει με ανιαρή αδιαφορία -  δεν υπάρχει καμία προσπάθεια να εξεταστεί καν το αν επιτυγχάνεται αυτό. Υπάρχει άλλωστε κάποιος μαθητής ο οποίος να «κόπηκε» στην εκπαιδευτική του πορεία λόγω «κακού χαρακτήρα»; Ίσως όμως δεν γίνεται κάτι τέτοιο καθώς στην πραγματικότητα δεν είναι αυτός ο στόχος του σχολείου, στη παρούσα μορφή του.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα μαθήματα αυτά διδάσκονται γιατί «πρέπει» να διδαχθούν, οι μαθητές τα μαθαίνουν, αν τα μάθουν, γιατί «πρέπει», και στο τέλος της ημέρας ελάχιστα πράγματα αλλάζουν. 

Ακολουθήστε το radiothiva.gr στο facebook για να είστε πάντα ενημερωμένοι