Όσο περισσότερο ακούει ή διαβάζει κανείς ειδήσεις, τόσο πιο πιθανό είναι να αντιληφθεί ένα παράδοξο φαινόμενο, την ταυτόχρονη «παντοδυναμία» και «αδυναμία» του κράτους. Όταν η οικονομία «βρυχιέται», όταν τα κέρδη σπάνε τα ρεκόρ και η ανεργία μειώνεται, η εκάστοτε Κυβέρνηση σπεύδει να υποστηρίξει πως εξ αιτίας της ευφυέστατης και διορατικής οικονομικής πολιτικής της βιώνουμε μια οικονομική ευμάρεια, ακόμη και αν τα δύο αντικείμενα δεν έχουν απολύτως καμία σχέση μεταξύ τους. Από την άλλη πλευρά, όταν η οικονομία μειώνεται, όταν αυξάνεται η ανεργία, όταν υπάρχουν ελλείψεις, ακρίβεια, πληθωρισμός, η εκάστοτε Κυβέρνηση σπεύδει να αποποιηθεί κάθε ευθύνη, υποστηρίζοντας πως η οικονομική πολιτικής της δεν έχει καμία αρνητική επίπτωση στην οικονομία, ούτε ευθύνεται για την επικρατούσα κατάσταση, αντιθέτως φταίνε οι «άπληστοι» επιχειρηματίες, οι διεθνής αγορές, εξωγενείς παράγοντες, και για τον λόγο αυτό θα λάβει νέα μέτρα τα οποία θα επιλύσουν τα προβλήματα της ημέρας.

Σήμερα αντιμετωπίζουμε μια «θύελλα» οικονομικών προβλημάτων, τα οποία δημιούργησαν οι Κυβερνήσεις. Από τον κορωνοϊό, τα lockdown, τα επιδόματα – τα οποία δεν είναι «δωρεάν» -, μέχρι και την πράσινη πολιτική. Βέβαια, θα μπορούσε να υποστηρίξει η Χ ή η Ψ Κυβέρνηση πως αφενός ευθύνεται για την σημερινή κατάσταση, όμως έλαβε τα μέτρα αυτά για το ευρύτερο καλό, για να προστατέψει την δημόσια υγεία, για να προστατέψει τους εργαζόμενους, για να προστατέψει τον πλανήτη, κ.ο.κ.. Αντιθέτως, η μια Κυβέρνηση μετά την άλλη, προσπαθεί να αποποιηθεί όλες τις ευθύνες της, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ομοσπονδιακή Κυβέρνηση των ΗΠΑ, η οποία, παρά την αύξηση της ποσότητας του χρήματος κατά πολλαπλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων, παρά τις δηλώσεις του Προέδρου του Federal Reserve, Jerome Powell, πως δεν ευθύνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία για τον πληθωρισμό, συνεχίζει να κατηγορεί τον Πούτιν και τον πόλεμο για την οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι ΗΠΑ, υποστηρίζοντας πως δεν ευθύνονται οι πολιτικές της για τα δεινά αυτά.

Κατά την πανδημία του κορωνοϊόύ – και δεν τίθεται στο άρθρο αυτό θέμα υπέρ ή κατά των lockdown ή άλλων μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας – σχεδόν όλες οι Κυβερνήσεις της Δύσης υλοποίησαν lockdown, στα οποία έκλεισαν την οικονομία, απαγόρευαν στους εργαζόμενους να πάνε στη δουλειά τους, και ταυτόχρονο έδιναν μια σειρά από επιδόματα ώστε να κρατήσουν ζωντανή την οικονομία, με αποτέλεσμα να υπάρχει ένα πραγματικό χάος στην οικονομία, καθώς την μια εβδομάδα οι επιχειρήσεις λειτουργούσαν, την επόμενη έκλειναν, μετά από μερικούς μήνες άνοιγαν, μετά έκλειναν, μετά λειτουργούσαν με περιορισμούς, πάντα με την παρέμβαση της εκάστοτε Κυβέρνησης. Υπάρχει κάποιος που πιστεύει πως όλα αυτά τα επιδόματα ήταν «δωρεάν»; Ή πως όλα αυτά τα μέτρα δεν επηρέασαν αρνητικά την οικονομία;

Όσο αφορά την ενέργεια, θα πάρουμε ξανά το παράδειγμα των ΗΠΑ, όπου ο 46^ος Πρόεδρος, Joe Biden, είχε ξεκαθαρίσει την εχθρική του στάση απέναντι στις εταιρείες παραγωγής ορυκτών καυσίμων, ακύρωσε τον αγωγό Keystone, ενώ στην Ευρώπη χώρες έκλειναν εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, πυρηνικά εργοστάσια, ώστε να υλοποιήσουν μια πολιτική πράσινης ενέργειας. Μπορεί κάποιος να υποστηρίξει, σαφώς, πως όλα αυτά τα μέτρα έχουν ως στόχο να «σώσουν» τον πλανήτη, αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην σημερινή ενεργειακή κρίση, για την οποία οι Κυβερνήσεις τρέχουν να κατηγορήσουν όλους τους άλλους, πέραν των πολιτικών που υλοποιούν. Ωσάν οι επιχειρήσεις και οι πολυεθνικές έγιναν άπληστες ξαφνικά, ενώ στο παρελθόν δεν ήταν.

Είναι ιδιαίτερα θλιβερό όταν αναγκάζεται κανείς να ακούσει τον Υπουργό Ενέργειας του Κατάρ για να κατανοήσει την κατάσταση που επικρατεί στην Δύση. Χαρακτηριστικά, ο Saad Sherida Al-Kaabi, σε συνέντευξη που είχε δώσει στο Βρετανικό Sky News, είχε αναφέρει πως η κρίση αυτή είχε ξεκινήσει πολλή πριν τον πόλεμο της Ουκρανίας, καθώς όσο η Δύση επιδίωκε μια αλλαγή πορείας προς την «πράσινη ενέργεια», και οι Κυβερνήσεις έκαναν ξεκάθαρο αυτό το γεγονός, εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου «έκοψαν» τις επενδύσεις τους στα ορυκτά καύσιμα, υπογραμμίζοντας πως από το 2015 έως και σήμερα υπήρξε ετησίως μια μείωση 20% στο κεφάλαιο που ξοδεύουν οι επιχειρήσεις στα ορυκτά καύσιμα, ενώ στα πλαίσια του κορωνοϊού αυτή η μείωση αυξήθηκε σε 35%, σημειώνοντας πως μετά το «άνοιγμα» των οικονομιών δεν υπήρχαν οι αναγκαίες προμήθειες σε ορυκτά καύσιμα για να καλύψουν το κενό που είχε δημιουργηθεί μέσα στην πανδημία. Ο Υπ. Ενέργειας του Κατάρ είχε τονίσει επίσης πως όταν οι Κυβερνήσεις δαιμονοποιούν τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων, είναι μονάχα φυσικό αυτές να επενδύουν όλο και λιγότερα χρήματα και να επιδιώκουν να μεταβούν στην «πράσινη ενέργεια», ενώ επισήμανε πως η δημιουργία νέων υποδομών χρειάζεται πολλά χρόνια για να υλοποιηθεί.

Αντιλαμβάνεται δηλαδή κανείς πως σε δύο κρίσιμα θέματα που ταλανίζουν τις οικονομίες μας σήμερα, καθοριστικό ρόλο είχαν οι Κυβερνήσεις και οι πολιτικές που υλοποίησαν. Ίσως η λύση δεν είναι ο μεγαλύτερος παρεμβατισμός, τα «πλαφόν», και ο κρατικός σχεδιασμός. Ίσως η λύση στα οικονομικά μας προβλήματα θα ήταν η μείωση της κρατικής παρέμβασης.