Ακούγοντας κανείς τους πολιτικούς μας ηγέτες, το τελευταίο διάστημα, είναι σαν να ακούει κάποια χαλασμένο ραδιόφωνο, που παίζει διαρκώς το ίδιο κομμάτι, «Είμαστε με την σωστή πλευρά της ιστορίας». Από όσο γνωρίζω, αυτό το κακόγουστο «αστείο», ξεκίνησε με την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ενώ συνεχίζεται τώρα όπου ξέσπασε πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη.

Προφανώς σε κάθε πολεμική σύρραξη μπορεί να εξετάσει κανείς τα γεγονότα, ποια ευθύνεται για αυτήν, ποιος ξεκίνησε τον πόλεμο, κ.ο.κ, ώστε να φτάσει σε ένα εμπεριστατωμένο συμπέρασμα ως προς το ποια πλευρά έχει δίκιο και ποια έχει άδικο. Π.χ. δύναται να εξετάσουμε τον πόλεμο για την διχοτόμηση της Πολωνίας από την Γερμανία και την Σοβιετική Ένωση, όπου οι δύο χώρες ήταν ιδιαίτερα στενή συνέταιροι πριν την επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, και να φτάσουμε στο συμπέρασμα πως αν ζούσαμε αυτή την εποχή θα στηρίζαμε τους Πολωνούς, ή μπορούμε να εξετάσουμε τα γεγονότα που οδήγησαν στον πόλεμο ανάμεσα στην Ουκρανία και την Ρωσία και να αποφασίσουμε ποια πλευρά έχει δίκιο, ποια άδικο, ή αν έχουν και οι δύο ευθύνες. Όπως πρέπει να έχουμε υπόψη μας, πάντα, ότι σε κάθε πόλεμο, οι δύο πλευρές θεωρούν τα ίδια πράγματα, πως αυτές έχουν δίκιο και οι άλλοι άδικο.

Ergo, το να υποστηρίζουμε πως «είμαστε με την σωστή πλευρά της ιστορίας», δεν είναι τίποτα άλλο πέρα από ένα φθηνό πολιτικό σλόγκαν, λαμβάνοντας υπόψη την ιστορία των λαών που υποστηρίζουν αυτά τα πράγματα. Ακούγοντας κανείς διάφορους πολιτικούς, συνειδητοποιεί πως είτε δεν έχουν καμία ιστορική γνώση γύρω από ζητήματα πολέμου, είτε πως ψεύδονται ασυστόλως, όπου και στις δύο περιπτώσεις θα πρέπει να ανησυχούμε. Τόσο στον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και στο Ισραήλ, ακούγονται ειδήσεις και αναφορές για θάνατο αμάχων, γυναικών, παιδιών, ηλικιωμένων, όπου πολλοί αλλάζουν την στάση τους ανάλογα με το ποια πλευρά υποστηρίζουν σε κάθε πόλεμο. Τα γεγονότα αυτά είναι πράγματι τραγικά, αλλά αναμενόμενα μέσα σε έναν πόλεμο, διότι αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα του πολέμου. Δεν χρειάζεται να «ταξιδέψει» κανείς μακριά στο παρελθόν για να το αντιληφθεί αυτό, από τις συμμαχικές βομβαρδίσεις στην Γερμανική πόλη Dresden στον δεύτερο παγκόσμιο, στην ρίψη των ατομικών βομβών στην Χιροσίμα και την Ναγκασάκι, μέχρι και στους πιο πρόσφατους πολέμους των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή, παρατηρεί κανείς πως ανεξαρτήτως πλευράς, θα υπάρχουν παράπλευρες απώλειες, είτε από λάθος, π.χ. δόθηκαν λάθος συντεταγμένες, είτε ως στοχευμένα για να καταστραφεί το ηθικό του αντιπάλου.

Θα ακούσει κανείς παράλληλα, στην περίπτωση του Ρωσο-Ουκρανικού πολέμου, πως δεν πρέπει καμία χώρα να διεξάγει επιθετικό πόλεμο, πως κάτι τέτοιο είναι ανήθικο, παράνομο, κ.ο.κ. Βέβαια, ειδικά σε περιπτώσεις που κάτι τέτοιο λέγεται από Αμερικανούς πολιτικούς, με ελάχιστες ιστορικές γνώσεις αντιλαμβανόμαστε πως κάτι τέτοιο ίσως να λέγεται θεωρητικά, αλλά πρακτικά καμία μεγάλη δύναμη δεν τηρεί τέτοια στάση. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι Η.Π.Α., όπου τον προηγούμενο αιώνα, στα πλαίσια της μάχης του κομμουνισμού, συμμετείχαν στον πόλεμο στην Κορέα, στο Βιετνάμ, χρησιμοποιούσαν τις μυστικές υπηρεσίες τους ώστε να καθαιρέσουν σοσιαλιστικές κυβερνήσεις, ενώ οι Σοβιετικοί ασκούσαν παρόμοια επιρροή για να στηρίξουν επαναστατικά κινήματα, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες συμμετείχαν τόσο στον πόλεμο στην Λιβύη, στο Ιράκ αλλά και στο Αφγανιστάν, με την στήριξη πολλών άλλων δυτικών κρατών. Ήταν άραγε αυτοί οι πόλεμοι, με την ίδια λογική, ανήθικοι, παράνομοι, και όσοι συμμετείχαν σε αυτούς τρομοκράτες και εγκληματίες πολέμου, ή έχουμε δύο μέτρα και δύο σταθμά, ανάλογα με το αν ο εκάστοτε πόλεμο προωθεί τα δικά μας γεωστρατηγικά συμφέροντα;

Το ζήτημα είναι να αντιμετωπίζουμε αυτές τις φωνές με καχυποψία, και όχι να φανατιζόμαστε και να διαλέγουμε πλευρές, λες και διαλέγουμε ομάδα σε κάποιο άθλημα. Δύναται να είμαστε πατριώτες αλλά να είμαστε ενάντια σε έναν επιθετικό πόλεμο που διεξάγει η πατρίδα μας, ενώ πολλοί που αυτοχαρακτηρίζονται ως πατριώτες και προωθούν τέτοιους πολέμους, έχουν την πατρίδα τους σε δευτερεύουσα μοίρα. Και τέλος, αν θέλουμε να μιλάμε για διεθνές δίκαιο και για εγκλήματα πολέμου, θα πρέπει πρώτα να είμαστε σίγουροι πως δεν έχουμε καταπατήσει οι ίδιοι στο παρελθόν στο διεθνές δίκαιο, και πως δεν έχουμε κάνει εγκλήματα πολέμου στο παρελθόν. Διαφορετικά ας μιλάμε απλά για το δίκαιο του ισχυρού.