Το radiothiva.gr και η εφημερίδα «Η ΣΚΥΤΑΛΗ», φιλοξενούν την στήλη «ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ» κάθε Παρασκευή με αρθρογραφία που θα αφορά το αναπτυξιακό, το ερασιτεχνικό και το επαγγελματικό ποδόσφαιρο, με συνεργάτη τον Βοιωτό προπονητή Γιώργο Αγγέλου.                               

 ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ....

Απο τον Γιώργο Αγγέλου 

 Περί συστημάτων...

Τα συστήματα παιχνιδιού δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως στατικοί σχηματισμοί, αλλά ως ''ευέλικτοι''.

Επειδή η στήλη απευθύνεται περισσότερο στον απλό φίλαθλο, δεν μπορούμε να μπούμε σε πολλές τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά να μιλήσουμε λίγο γενικότερα, γιατί συχνά ακούμε εκφράσεις του τύπου: ''γιατί έπαιξε με 3 πίσω'' ή   ''γιατί παίζουμε με έναν φορ'' και κάτι τέτοια πράγματα , που αυτοί που τα λένε, αν τους πεις να σου εξηγήσουν πως το εννοούν, θα γελάς.

Και κάπου είναι λογικό, αφού στα μεγάλα ευρωπαικά ματς, αλλά και στα ελληνικά, η ανάλυση της τακτικής στην τηλεόραση, δεν γίνεται απο ειδικούς που πρέπει να μας μαθαίνουν όλους , αλλά από δημοσιογράφους.

Τελευταία πάντως , κάποιοι ( πολύ λίγοι) από αυτούς,το έχουν εξελίξει, μελετούν, παρακολουθούν προπονητικές σχολες και ινστιτούτα και το ''παλεύουν'' δυνατά.  

 Όσον αφορά λοιπόν ένα σύστημα, μπορείς να πεις ότι παίζεις για παράδειγμα ένα 4-3-3 , αλλά αυτό στην ουσία, είναι μόνο το αρχικό σχήμα της ομάδας, η αρχική της δομή.

Τη στιγμή όμως που θα αρχίσει η κυκλοφορία της μπάλας οι τοποθετήσεις αλλάζουν συνεχώς.

Τι γίνεται τότε με το σύστημα; Δεν είναι πλέον 4-3-3. Και αυτό , γιατί η μπάλα, κινείται.

Το σύστημα λοιπόν στην ουσία, είναι ένα είναι ένα set-up, μια αρχική θέση και είναι μια δομή από την οποία ξεκινάς να παίζεις.

Η Μάντσεστερ Σίτι του Γκουαρντιόλα, είναι ένα ζωντανό παράδειγμα, για το πόσο η κίνηση της μπάλας, επηρεάζει τη ρευστότητα ενός συστήματος παιχνιδιού.

Με τα χρόνια οι άνθρωποι, προσπαθούν να αναλύουν το ''στήσιμο'' ή το σύστημα του Πεπ Γκουαρδιόλα και δεν μπορούν να το εντοπίσουν με ακρίβεια και αυτό γιατί είναι πολύ ευέλικτο, κατά τη διάρκεια του αγώνα.

Και το λάθος αυτό, βλέποντας μεγάλες ομάδες και προπονητές, το κάνουμε και εμείς στο ερασιτεχνικό.

Αντιγράφουμε λάθος και πάμε να εφαρμόσουμε πράγματα, σε τελείως διαφορετικό επίπεδο, μπερδεύοντας τους πάντες, ακόμα και τον ίδιο μας τον εαυτό, με συνέπεια πολλά παιδιά να μην μπορούν να βγάλουν στο γήπεδο τις όποιες δυνατότητές τους, εγκλωβισμένοι στις ''πολλές πληροφορίες''.

Οι προπονητές πρέπει να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε, πότε και γιατί ένα σύστημα αλλάζει μορφή κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού. Είναι κάτι το θεμελιώδες αυτό .

Στην ουσία, πρέπει να παίζεις για να δημιουργείς υπεραριθμίες ή καλύτερα θα έλεγα υπερφορτωσεις κοντά στην μπάλα, γιατί δεν παίζεις μόνο για να κάνεις επίθεση, παίζεις και για να έχεις πιέσεις και καλύψεις στην αμυντική λειτουργία, ή στοχευμένες ''παγίδες'', για να κλέψεις την μπάλα.    

Ανεξάρτητα όμως, από το σύστημα που παίζεις, πάντα ψάχνεις για υπερφόρτωση.

Αν είσαι ομάδα κατοχής, θέλεις οι παίκτες μέσα και γύρω από την μπάλα να είναι περισσότεροι από τους αντιπάλους.

Η Μάντσεστερ Σίτι υπό τον Πεπ, που τον φέραμε για παράδειγμα πιο πάνω , ακόμα και όταν ήταν επικεφαλής σε Μπαρτσελόνα και Μπάγερν, έχει περισσότερες από τρεις επιλογές πάσα ανά πάσα στιγμή, σε φάση κατοχής. 

Μερικές φορές μπορεί να έχουν πέντε, έξι ή επτά διαφορετικές επιλογές επειδή παίζουν την έννοια του παιχνιδιού κατοχής και διαρκούς κίνησης. Θέλουν υπεραριθμίες, γύρω από την μπάλα, για να μπορούν να την κινήσουν μεταξύ τους, αλλά και για να μετακινούν τον αντίπαλο .

Όταν μιλάμε για συστήματα παιχνιδιού, το όλο θέμα είναι: να κατανοήσουν οι παίκτες τι είναι μπροστά τους και ποιοι είναι οι ρόλοι και οι ευθύνες τους μέσα σε αυτό το ''στήσιμο'', για να δίνουν συνέχεια στο παιχνίδι.

Καθώς το παιχνίδι εξελίσσεται, οι παίκτες βλέπουν «εικόνες».

 Οι προπονητές, βοηθούν τους παίκτες να αναπτύξουν τις γνώσεις τους, κατά τη διάρκεια των προπονήσεων που εστιάζουν σε σενάρια και καταστάσεις που συμβαίνουν στο παιχνίδι.

 Στο ερασιτεχνικό βέβαια πολλές φορές στην προπόνηση, βρίσκεις κάτω από 10 άτομα, οπότε σε μια τέτοια κατάσταση τα πράγματα για να δουλέψεις ποιοτικά, γίνονται απαγορευτικά. 

Γιατί ο ''κανονικός'' προπονητής, πρέπει να κάνει τη δουλειά, μέσα στην εβδομάδα, πριν από το ματς.

Αυτό λοιπόν κάνουν όπως λέγαμε πριν, οι καλύτερες ομάδες και οι έξυπνοι παίκτες : αναγνωρίζουν πότε, πού και πώς να ενεργήσουν με ζωντάνια, σε μια συγκεκριμένη αγωνιστική κατάσταση.

Εξ ου και ο όρος ''προπόνηση αγωνιστικών καταστάσεων'', επειδή το παιχνίδι έχει εξελιχθεί από αυτό που συνέβαινε πριν από λίγο και αλλάζει από δευτερόλεπτο σε δευτερόλεπτο.

Το να προπονείς με την μπάλα να κινείται   και να μην μιλάς πολύ στη θεωρία, είναι ένα βασικό μέρος της προσέγγισης.

Οι διορθώσεις πρέπει να γίνονται στα διαλείμματα με την μέθοδο των ερωτήσεων προς τους παίκτες, για να υπάρξει ποιοτική ανατροφοδότηση.

Βλέπεις πολλούς τεχνικούς να προπονούν και να σταματούν συχνά την προπόνηση. Να μιλάνε και να ξαναμιλάνε, να εξηγούν και να ξαναεξηγούν. Και λένε σωστά και πολύ ωραία πράγματα , για θέματα τακτικής.

Μόλις μετακινείται όμως η μπάλα , αυτό που ειπώθηκε λίγο πρίν, έχει ήδη έχει αλλάξει, μέσα σε ''μηδέν χρόνο'', ενώ πολλές φορές, αν μιλάς για μια κατάσταση συγκεκριμένου χώρου που αφορά 3-4 παίκτες, οι άλλοι πιθανότατα, δεν ακούνε.   

Οι «εικόνες» που οι παίκτες χρειάζονται στο σύγχρονο παιχνίδι, περιλαμβάνουν πολλαπλές επιλογές πάσας, διάφορες κινήσεις για υποδοχή και κίνηση μεταξύ των γραμμών, καθώς και συντονισμένες εναλλαγές θέσης.

Η αναγνώριση και η επίγνωση του χώρου, είναι ζωτικής σημασίας.

Ειδικα σε φάση κατοχής, οι παίκτες πρέπει πάντα και πολύ σύντομα να βρίσκουν και να αναγνωρίζουν τον χώρο.

 Γι΄αυτό όλοι πλέον στο ποδόσφαιρο , μιλούν για νοητική ταχύτητα. 

Εκτός από την μπάλα, οι παίκτες πρέπει πάντα να σκέφτονται, την κίνηση χωρίς την μπάλα και να γίνονται μια νέα επιλογή, για μια νέα πάσα.

Με όλα αυτά θέλω να τονίσω, ότι το οποιοδήποτε σύστημα που κριτικάρουν όλοι, δεν είναι κάτι το σταθερό .

Αλλιώς ξεκινάς, αλλιώς τοποθετείσαι στην αρχική δομή , στην ανάπτυξη του παιχνιδιού έχεις άλλη διάταξη , αλλη εχεις στην εξέλιξη της επίθεσης σε διάφορες ζώνες του γηπέδου και τελείως διαφορετικούς σχηματισμούς , όταν αμύνεσαι σε διαφορετικά σημεία του αγωνιστικού χώρου.

Σε τελική ανάλυση ,επειδή πολλοι νομίζουμε ότι τα ξέρουμε όλα, ακόμα και από συστήματα ποδοσφαίρου, κρατήστε ένα πράγμα : ''στο ποδόσφαιρο δεν υπάρχει σωστό και λάθος''. Δεν αποδεικνυεται τίποτα.

Γι΄αυτό και είναι ο ''βασιλιάς των σπορ''.   

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΥ

προπονητής ποδοσφαίρου UEFA B