Όπως μπορούσαμε βοηθούσαμε τους μαθητές του Σχολείου μας. Οι ελλείψεις αρκετές κι η όποια συνδρομή μας αλάφρυνε την ανέχεια τους. Μιλάμε για τους μαθητές που φοιτούν στο Σχολείο τσιγγανοπαίδων στο έμπα της πόλης. Παιδιά, ως επί το πλείστον, πεινασμένα, γυμνά, άπλυτα, άρρωστα, παρατημένα. Όμως, στα μάτια τους καταφέρνουν να συμπυκνώνουν την καλοσύνη όλου του κόσμου. Αρκεί να τους εμπιστευτείς, κι αυτά μπεσαλίδικα παραδίνονται στη συμφωνία μας. Αποκτούν οντότητα και διεκδικούν την ταυτότητά τους. Επιτέλους, αισθάνονται πλέον ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας μας και διεκδικούν το καινούργιο καθαρό πρόσωπο απεκδύοντας το κύτταρο της παραβατικότητας.

     Θυμάμαι το Λευτεράκη, έναν πανέξυπνο μαυρουδερό μικρούλη. Μια ημέρα στο δρόμο προς το Σχολείο τον σταμάτησε ένας κύριος. Πέρα από τις κουβέντες αυτός ο φιλάνθρωπος του πρόσφερε και κάμποσες καραμέλες. Πειστήριο ιδανικό της καθυστέρησής του αυτές. Μπαίνοντας στην αίθουσα τις λίγες αυτές καραμέλες παραδόξως τις μοίρασε σε όλους τους συμμαθητές του. Συνειρμικά ήρθαν στο μυαλό μου τα αχόρταγα υπέρβαρα δικά μας παιδιά στα όρια του διαβήτη, που προτιμούν να τους βγάλεις τα δόντια παρά να τους πάρεις μια καραμέλα. Δοκιμάστε το.

     Αμ’ κι ο Κωστάκης, μια Δευτέρα παρουσιάστηκε πλυμένος με καινούργια ρούχα. Προκάλεσε την περιέργεια όλων μας. Κωστάκη τι έγινε; Πού οφείλεται αυτή η αλλαγή; Κύριε, πουλήσαμε στο παζάρι όλα τα WETTEX. Πήρε κι ο πατέρας καινούργιο πουκάμισο. Έτσι απλά, όπως απλή ήταν και η δική μας ζωή πριν παρασυρθούμε απ’ τον αφόρητο κοστοβόρο καταναλωτισμό.

     Στην προσπάθεια αυτή αποφασίσαμε να μαζέψουμε και εμείς οι εκπαιδευτικοί ρούχα ώστε να συναλλάζουνε τα λεργιαζμένα. Συγκινητική η ανταπόκριση. Μεταξύ των άλλων και ο Σχολικός μας Σύμβουλος ανταποκρίθηκε, ένας καλοσυνάτος ενεργός πολίτης με αριστερό λόγο κι ιδανικά πανανθρώπινα. Ένα πρωινό, φορτωμένος μια τεραστίων διαστάσεων βαλίτσα παρουσιάστηκε στο Σχολείο. Για τα παιδιά, δάσκαλε! Καλοδεχούμενα! Τι φαντάζεσθε να περιείχε; Γεμάτη ήταν από ρούχα για μεγάλους και…γραβάτες. Στα ολιγόσωμα κορμάκια τους τα σακάκια μοιάζανε παλτά. Το μεσημέρι τα πήραν για τον καταυλισμό. Ποιος ξέρει πώς τα υποδέχτηκαν; Το επόμενο πρωινό στην αυλή του Σχολείου σκορπισμένες παντού οι γραβάτες. ?χρηστο φαίνεται το είδος αυτό στην περίπτωσή μας. Μόνο ο Κωστάκης ανταποκρίθηκε. Να διαλέξω μια γραβάτα; Διάλεξε. Πήρε την πιο έντονα πολύχρωμη. Τη φόρεσε δεν τη φόρεσε δεν το έμαθα ποτέ. Ίσως με τη νέα παρτίδα WETTEX που θα πουλήσουν να αγοράσει και παπούτσια!

     Πάλι ο Λευτεράκης έρχεται στην κουβέντα μας. Ξεχωριστή περίπτωση. Τις τελευταίες ημέρες δεν είχε όρεξη για τίποτε. Τον πήρα στο Γραφείο. Αυτός αμίλητος, κοίταγε το πάτωμα, φύσαγε και ξαναφύσαγε. Τι έχεις παιδί μου; Τίποτε. Μετά από πολλές προσπάθειες άρχισε να μιλάει. Να, εκείνος…. Ο πατέρας σου; Όχι, αυτός είναι στη φυλακή. Ποιος άλλος; Να, εκείνος ο γείτονας, ο παππούς, όλο το βράδυ χτύπαγε την πόρτα μας ζητώντας τη μάνα μας. Τι την ήθελε παιδί μου; Τι την ήθελε; Με κοίταξε επίμονα και ίσως σκέφθηκε πόσο χαζός είσαι δάσκαλε; Χαμηλόφωνα και ντροπαλά απάντησε: Ήθελε να τη γ_ _ _ _ _. Λέξεις που με δυσκολία και πόνο έβγαιναν από το στόμα του. Τι να πεις σ’ αυτό το παιδί και σε τόσα άλλα σαν αυτό; Σμπαράλια η κοινωνία μας, σφιγμένη η καρδιά μας και τα συναισθήματα μόνο για τους δικούς μας. ΙΧ συναισθήματα!

     Δίπλα μας, τόσο κοντά μας, μα και τόσο μακριά μας, ζουν κι αυτοί, οι απόκληροι, οι περιθωριακοί. Τους βλέπουμε και μάλλον αδιάφορα σφυρίζουμε. Επικροτούμε εκατό φορές τις γραβάτες του Συμβούλου ως χειρονομία παρά τα παχιά κι ανεκπλήρωτα ταξίματα των αρχόντων μας. Η συμπαράσταση εν αρχή προβλέπει την παραχώρηση χώρου στη ψυχή μας. Χρειάζεται να φορέσεις τα τρύπια παπούτσια του άλλου και να ταξιδέψεις στα όνειρα του πεινασμένου. Όλα γίνονται, φτάνει να θέλεις πραγματικά να συνυπάρξεις με τον διπλανό σου. Οι όποιες δικαιολογίες δεν καλύπτουν τις ενοχές μας.

ΑΘΑΝ. Γ. ΚΑΡΑΠΕΤΣΑΣ