Τις τελευταίες δεκαετίες πραγματοποιείται διαρκώς μια σταδιακή και διακριτική αλλαγή στη σχέση των πολιτών και του κράτους, με το κράτος να αποκτά όλο και μεγαλύτερη εξουσία στη καθημερινή ζωή των πολιτών, με πολλούς πολιτικούς και γραφειοκράτες να υιοθετούν μια νοοτροπία απολυταρχική, θεωρώντας πως δουλειά τους δεν είναι να εκπροσωπούν τους πολίτες και να υλοποιούν την βούλησή τους, αλλά να τους διοικούν, και να τους επιβάλουν, πολλές φορές βιαίως ή με την απειλή της βίας, την δική τους «σωστή» άποψη για την ζωή, με τους πολίτες πλέον να υπηρετούν το κράτος, αντί να γίνεται το αντίστροφο.

Η τεχνολογία δίνει σήμερα την δυνατότητα για απόλυτο έλεγχο των πολιτών, καθώς οι αρχές μπορούν να ξέρουν ανά πάσα ώρα και στιγμή που βρίσκεται κάποιος, τι αγοράζει, τι διαβάζει, τι βλέπει στο κινητό του, τι συζητάει με τους φίλους και τους συγγενείς του, κ.ο.κ., με τους περισσότερους πολίτες, δυστυχώς, να το θεωρούν φυσιολογικό όλο αυτό, αντιμετωπίζοντας τα προσωπικά τους δεδομένα και την ιδιωτικότητα ως κάτι απαρχαιωμένο και ανούσιο. Διαρκώς πολιτικοί και γραφειοκράτες ανακαλύπτουν νέος «έξυπνους τρόπους» να ελέγξουν την κοινωνία, με πρόστιμα, κάμερες, AI, και αέναο έλεγχο, που φυσικά δεν έχει ως στόχο την αύξηση της κρατικής εξουσίας ή του ελέγχου, αλλά το «κοινό καλό». Βέβαια, τέτοιες απόψεις έρχονται σε άμεση σύγκρουση με την ελευθερία των πολιτών, με την ελευθερία να αποφασίζει κανείς, μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια, πως θα ζήσει την ζωή του, πως θα μεγαλώσει τα παιδιά του, πως θα διαχειριστεί τα χρήματά του, ποιο κόμμα ή ποιες πολιτικές θα στηρίξει, κ.ο.κ. και δημιουργεί τεράστια ερωτήματα για το ρόλο του κράτους σε μια ελεύθερη κοινωνία.

Υπάρχει θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα σε έναν πολίτη ο οποίος παραχωρεί εθελούσια την εξουσία του στον εκάστοτε πολιτικό εκπρόσωπό του ούτως ώστε αυτός να εκπροσωπήσει την λαϊκή βούληση και να προστατέψει τα δικαιώματα των πολιτών, με την εξουσία να έγκειται στον πολίτη και όχι στον πολιτικό, και ενός πολίτη-υπηρέτη, η άποψη του οποίου έχει μηδαμινή πολιτική αξία και ο πρωταρχικός ρόλος του στη κοινωνία είναι να εργάζεται ώστε να πληρώνει φόρους και να ακούει ευλαβικά και με απόλυτη υπακοή τις διαταγές του κράτους. Πότε θα βγει από το σπίτι, πόσο ρεύμα θα κάψει, τι αυτοκίνητο θα αγοράσει, πόσα παιδιά θα κάνει, τι βιβλία θα διαβάσει, τι απόψεις επιτρέπεται να έχει.

Δεν είναι καθόλου απίθανο στο άμεσο μέλλον κάποιος πολιτικός ή κάποιος γραφειοκράτης να θεωρήσει καταπληκτική την ιδέα να ελέγχει το κράτος την διατροφή των πολιτών, μέσω «έξυπνων εφαρμογών» και να τιμωρεί μέσω προστίμων όσους δεν τρώνε υγιεινά, όσους δεν αθλούνται αρκετά, όσου καίνε περισσότερο ηλεκτρικό ρεύμα ή καταναλώνουν περισσότερο νερό «από ότι πρέπει», ή όσους δαπανούν ενέργεια άσκοπα, ή επιδίδονται σε «αντικοινωνική συμπεριφορά». Πόσο εύκολο θα είναι για το κράτος να ελέγχει τις προσωπικές μας συνομιλίες στο διαδίκτυο, ώστε να μας «προστατέψει» φυσικά, ή να σταματήσει την «ρητορική του μίσους», ή τον «ρατσισμό», η την «ζήλια», ώστε να δημιουργήσει τον νέο «Αδάμ», και να επιφέρει, «επιτέλους», τον επίγειο «παράδεισο». Τέτοια επιχειρήματα ακούγονταν και ακούγονται, πως το πανάγαθο κράτος θα μας προστατέψει, από τον εαυτό μας, αρκεί να παραδώσουμε όλη την ελευθερία και όλη την ατομικότητά μας σε αυτό, με τους πολιτικούς και τους γραφειοκράτες να αποτελούν πάντοτε εξαίρεση αφού μονάχα οι πληβείοι χρειάζονται επίγειους «σωτήρες». Το τραγικό είναι πως αυτές τις απόψεις τις ενστερνίζονται όλο και περισσότεροι πολίτες, ακόμη και άτομα του συντηρητικού χώρου, δίχως να αντιλαμβάνονται πως όσες φορές και να επαναληφθεί το πείραμα της «επίγειας ουτοπίας», θα αποτύχει.

Οι πολιτικοί, οι γραφειοκράτες, οι ιδεαλιστές και οι ιδεολόγοι επιδιώκουν όσα επιδιώκουν διότι πράγματι θεωρούν πως αν είχαν απόλυτη εξουσία θα μας «έσωζαν», το θέμα είναι αν εμείς ως πολίτες, επιθυμούμε περισσότερο την ελευθερία να ζούμε όπως θεωρούμε εμείς πως είναι ορθό, με τις ευθύνες και τα ρίσκα που συνοδεύουν την ελευθερία, ή αν επιθυμούμε να μας διατάζουν και να μας ελέγχουν διαρκώς οι πατρίκιοι, μα φυσικά για το «καλό μας».