Η Βουλευτής του νομού Βοιωτίας, κ. Γιώτα Πούλου, κατέθεσε Ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων, προς τους κ.κ. Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Εσωτερικών, όπου αναφέρθηκε στις έντονες αντιδράσεις πολιτών και συλλόγων για τις μαζικές αποψιλώσεις και στις ανορθολογικές κλαδεύσεις δέντρων μέσα στον οικιστικό ιστό, σημειώνοντας πως την ίδια στιγμή που «η κλιματική αλλαγή εντείνεται», το αστικό πράσινο «αποτελεί κρίσιμη υποδομή για τη μείωση της θερμοκρασίας, τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, την αναβάθμιση του αστικού τοπίου και την προστασία της βιοποικιλότητας».

Η κ. Πούλου αιτείται απαντήσεις από τους κ. Υπουργούς, για το αν θα εκπονήσουν Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα Αστικά Δέντρα, αν θα στελεχώσουν τις υπηρεσίες Πρασίνου των Δήμων με εξειδικευμένο γεωτεχνικό προσωπικό και ποια μέτρα θα λάβουν για την τήρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας προστασίας πτηνών.

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ: Α. Τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Β. Τον κ. Υπουργό Εσωτερικών

ΘΕΜΑ: «Ορθολογική διαχείριση Αστικών δένδρων».

Σφοδρές αντιδράσεις, σε πανελλαδικό επίπεδο, έχουν εκδηλωθεί σχετικά με την αποψίλωση ή και την ανορθολογική κλάδευση δένδρων, εντός του οικιστικού ιστού.

Κινήματα πολιτών και συλλογικότητες κινητοποιούνται και απαιτούν σαφές πλαίσιο διαχείρισης του αστικού Πράσινου, υπενθυμίζοντας τη σημασία του την εποχή της Κλιματικής Κρίσης, που διανύουμε.

Το Πράσινο παίζει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στον αστικό χώρο. Βελτιώνει το μικροκλίμα της πόλης, αποτελεί σημαντικό ρυθμιστή της θερμοκρασίας εντός του οικιστικού ιστού, ενώ βελτιώνεται και η ποιότητα του αέρα, παράλληλα με την αναβάθμιση του αστικού τοπίου. Τα δένδρα αποτελούν βασικό υποσύνολο του αστικού πρασίνου και η συνεισφορά τους στα ανωτέρω είναι καθοριστική. Όμως η ρύπανση, οι ανθρώπινες παρεμβάσεις, αλλά και η κλιματική αλλαγή, δημιουργούν δυσμενείς συνθήκες και κινδύνους και στα αστικά δένδρα. Ο ρόλος και η σημασία της βλάστησης –ιδιαίτερα της υψηλής- στις πόλεις έχει αναγνωρισθεί και από τη χωροταξική νομοθεσία. Παρά ταύτα, δεν υφίσταται συνολική πολιτική με σαφείς κατευθύνσεις για τη διαχείριση του ζητήματος της υψηλής βλάστησης- δένδρων, δηλαδή ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο, που θα εξασφαλίζει τόσο την ωφέλεια, όσο και την ασφάλεια.

Επιπρόσθετα, και ο Συνήγορος του Πολίτη μετά από καταγγελίες πολιτών για συστηματική καρατόμηση των δέντρων στον οικιστικό ιστό από εργολαβικά συνεργεία, προτείνει τη θέσπιση ενιαίου θεσμικού πλαισίου για την ορθολογική κλάδευση των δέντρων. Υπογραμμίζει δε, ότι είναι αναγκαίο να ακολουθείται συγκεκριμένος τρόπος κλάδευσης ανά είδος δέντρο.

Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς, που εφαρμόζονται από τα κράτη της Ευρώπης, αλλά και από άλλα, όπως οι ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία κ.λπ., η μέριμνα για τη θέσπιση ενός συγκροτημένου πλαισίου συνολικής διαχείρισης των Αστικών Δέντρων, έχει αποτελέσει μέλημα της Πολιτείας.

Αντίθετα, στην Ελλάδα, υπάρχουν ελάχιστες διάσπαρτες διατάξεις, οι οποίες ως επί το πλείστον είναι αδόκιμες, μη σύγχρονες.

Οι Δήμοι, αντιμετωπίζουν το όλο ζήτημα και ειδικά, το κλάδεμα των Αστικών Δένδρων, βασιζόμενοι στην τυχόν εμπειρία τους, συνήθως με ανειδίκευτους εργάτες με ένα αλυσοπρίονο, χωρίς υποστήριξη ή καθοδήγηση από την Πολιτεία, ή άλλους φορείς. Ακόμα και σε Δήμους με οργανωμένη- διακριτή υπηρεσία πρασίνου, υπάρχει υποχρηματοδότηση, υποστελέχωση, μη εξειδικευμένο και κατάλληλο προσωπικό, δηλαδή γεωτεχνικούς. Αυτά τα δεδομένα καθιστούν τη διαχείριση των αστικών δένδρων κατώτερη των σύγχρονων αναγκών.

Σημειώνουμε ότι σε απάντηση κοινοβουλευτικής ερώτησης (7239/8.9.22) το ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ως συντονιστής του προγράμματος LIFE (προώθηση ενσωμάτωσης πράσινων υποδομών στον αστικό ιστό, για βελτίωση κλιματικής διακυβέρνησης των πόλεων), ανέφερε: «μέχρι σήμερα οι χώροι αστικού πρασίνου υφίστανται διαχείριση χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κλιματικές μεταβολές, η αύξηση της τρωτότητας που παρουσιάζεται στο αστικό περιβάλλον».

Προτείνει δε: «Στρατηγικό σχεδιασμό ανάπτυξης αστικού πρασίνου, σύνταξη προδιαγραφών σχεδίων διαχείρισης χώρων αστικού πρασίνου, σύγχρονη νομοθεσία για το αστικό πράσινο».

Περαιτέρω, τα αστικά δένδρα δεν αποτελούν μόνο στοιχείο του φυσικού και πολεοδομικού περιβάλλοντος, αλλά και σημαντικό βιότοπο για την άγρια πανίδα και ιδίως για τα άγρια πτηνά, τα οποία χρησιμοποιούν τη δενδρώδη βλάστηση των πόλεων για φωλεοποίηση, αναπαραγωγή και αναζήτηση τροφής. Ως εκ τούτου, η διαχείριση του αστικού πρασίνου οφείλει να ενσωματώνει και τη διάσταση της προστασίας της βιοποικιλότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Οδηγίας 2009/147/ΕΚ για τη διατήρηση των άγριων πτηνών, απαγορεύεται η εκ προθέσεως καταστροφή ή βλάβη φωλιών και αυγών, καθώς και η διατάραξη των πτηνών κατά την περίοδο αναπαραγωγής και φωλεοποίησης.

Δεδομένου ότι η περίοδος αυτή εκτείνεται συνήθως από την 1η Μαρτίου έως και την 31η Ιουλίου, οι εργασίες κλάδευσης και κοπής δέντρων κατά το χρονικό αυτό διάστημα ενδέχεται να προκαλέσουν άμεση παραβίαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο και να οδηγήσουν σε σημαντική υποβάθμιση της αστικής βιοποικιλότητας.

Επειδή, η κλιματική κρίση, η αύξηση της θερμικής επιβάρυνσης των πόλεων (φαινόμενο «αστικής θερμικής νησίδας») και η διαρκής υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος καθιστούν το αστικό πράσινο και ιδιαίτερα τη δενδρώδη βλάστηση κρίσιμες υποδομές περιβαλλοντικής προστασίας και ανθεκτικότητας που η Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει και να διαφυλάξει,

Επειδή, παρά τη σημασία τους, η διαχείριση των αστικών δένδρων στη χώρα μας εξακολουθεί να διέπεται από αποσπασματικές και παρωχημένες διατάξεις, χωρίς ενιαίο και σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που να καθορίζει κανόνες για την προστασία, τη συντήρηση, την κλάδευση και την ανανέωση του αστικού πρασίνου,

Επειδή, ο Συνήγορος του Πολίτη και το ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ συστήνουν τη θέσπιση ενιαίου, σύγχρονου πλαισίου για τη διαχείριση των χώρων αστικού πρασίνου και της υψηλής βλάστησης – δέντρων,

Επειδή, απαιτείται η θέσπιση ενός σύγχρονου, επιστημονικά τεκμηριωμένου και περιβαλλοντικά υπεύθυνου πλαισίου διαχείρισης του αστικού πρασίνου, το οποίο θα διασφαλίζει ταυτόχρονα την προστασία των δέντρων, τη δημόσια ασφάλεια, την προσαρμογή των πόλεων στην κλιματική αλλαγή,

Επειδή, καθίσταται αναγκαία η θέσπιση ενιαίων κανόνων και διαδικασιών για τη διαχείριση των αστικών δέντρων, οι οποίοι θα προβλέπουν, μεταξύ άλλων, ειδικές εγγυήσεις προστασίας της ορνιθοπανίδας κατά την περίοδο αναπαραγωγής, υποχρεωτικό έλεγχο για την ύπαρξη φωλιών πριν από κάθε επέμβαση και τον ενδεδειγμένο περιορισμό των εργασιών κλάδευσης.

Eρωτώνται οι κκ Υπουργοί:

1. Σε ποιες ενέργειες προτίθενται να προχωρήσουν, ώστε να δημιουργηθεί ένα «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα Αστικό Δέντρα»;

2. Οι υπηρεσίες πρασίνου των Δήμων θα στελεχωθούν με κατάλληλο γεωτεχνικό προσωπικό, ώστε η διαχείριση των αστικών δένδρων να είναι ορθολογική και να συνάδει με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, την εποχή της Κλιματικής Αλλαγής, που διανύουμε;

3. Ποια είναι τα μέτρα που λαμβάνει ή προτίθεται να λάβει το αρμόδιο Υπουργείο προκειμένου να μην παραβιάζεται η 2009/147/ΕΚ Ευρωπαϊκή Οδηγία για τη διατήρηση των άγριων πτηνών;

4. Υπάρχει εποπτεία και έλεγχος για την τήρηση της εν λόγω Ευρωπαϊκής Οδηγίας;

Η ερωτούσα βουλευτής

Παναγιού (Γιώτα) Πούλου

Βουλευτής Βοιωτίας