Η φορολογική συνέπεια μπορεί να αποτελέσει το «κλειδί» για την έξοδο χιλιάδων ελεύθερων επαγγελματιών από το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης. Στο οικονομικό επιτελείο επεξεργάζονται παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρώτο βήμα σταδιακής υποχώρησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, με τις σχετικές αποφάσεις να συνδέονται με το πακέτο μέτρων της ΔΕΘ.

Η κατεύθυνση που εξετάζεται δεν προβλέπει άμεση και οριζόντια κατάργηση του συστήματος. Αντίθετα, στο τραπέζι βρίσκεται ένα μεταβατικό μοντέλο, στο οποίο η πραγματική οικονομική δραστηριότητα και ο βαθμός φορολογικής συμμόρφωσης κάθε επαγγελματία θα αποκτούν μεγαλύτερο βάρος. Όσο περισσότερα αξιόπιστα στοιχεία διαθέτει η φορολογική διοίκηση, τόσο μικρότερη θα είναι η ανάγκη να καταφεύγει σε τεκμαρτούς υπολογισμούς.

Το θέμα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις, καθώς το τεκμαρτό εισόδημα αποτέλεσε από την εφαρμογή του το 2023 μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες φορολογικές παρεμβάσεις. Παρά την αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων και των φορολογικών εσόδων, επαγγελματικές οργανώσεις έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η οριζόντια εφαρμογή του δεν αποτυπώνει πάντοτε την πραγματική οικονομική κατάσταση κάθε επιχείρησης.

Το «μπόνους» φορολογικής συνέπειας

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που βρίσκονται στο τραπέζι, η βασική αλλαγή θα μπορούσε να στηριχθεί στη δημιουργία ενός μηχανισμού επιβράβευσης των συνεπών φορολογουμένων.

Η πλήρης και συστηματική συμμόρφωση με το myDATA, τα POS, την ηλεκτρονική τιμολόγηση και τα ψηφιακά δελτία αποστολής θα αποτελεί ένα μέρος της εικόνας. Στην ίδια εξίσωση εξετάζεται να μπαίνουν η εμπρόθεσμη εξόφληση ή ρύθμιση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, καθώς και τα δεδομένα από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές.

Μέσω συγκεκριμένων οικονομικών δεικτών θα μπορούσε να διαμορφώνεται ένα «προφίλ συνέπειας» για κάθε επαγγελματία. Όσοι εμφανίζουν σταθερά υψηλό βαθμό συμμόρφωσης

θα μπορούν, εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, να βλέπουν το τεκμαρτό εισόδημά τους να περιορίζεται σταδιακά ή, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να μην εφαρμόζεται.

Η λογική είναι ότι ένας επαγγελματίας του οποίου οι συναλλαγές, τα έσοδα και σημαντικό μέρος των εξόδων αποτυπώνονται ηλεκτρονικά δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται φορολογικά με τον ίδιο τρόπο όπως ένας φορολογούμενος για τον οποίο η ΑΑΔΕ διαθέτει περιορισμένη εικόνα.

Το ενδεχόμενο σταδιακής υποχώρησης των τεκμηρίων έχει αφήσει ανοιχτό και η κυβέρνηση. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει επισημάνει ότι στόχος δεν είναι η μόνιμη διατήρησή τους, συνδέοντας την αποκλιμάκωσή τους με την απόδοση των υπόλοιπων μέτρων κατά της φοροδιαφυγής.

Αλλαγές και στους συντελεστές του τεκμηρίου

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται παράλληλα ορισμένες από τις παραμέτρους που μπορούν σήμερα να ανεβάσουν αισθητά το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα.

Μεταξύ αυτών είναι ο τζίρος της επιχείρησης σε σύγκριση με τον μέσο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου κλάδου, αλλά και το κόστος μισθοδοσίας. Η επανεξέτασή τους αποσκοπεί στο να περιοριστούν περιπτώσεις στις οποίες η αυξημένη δραστηριότητα οδηγεί μηχανιστικά σε μεγαλύτερο τεκμαρτό εισόδημα, χωρίς να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα.

Το σχέδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται μετά από διαδοχικές αλλαγές στη φορολογία των επαγγελματιών, όπως η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και οι διορθώσεις που έχουν ήδη γίνει στο τεκμαρτό σύστημα.

Το ψηφιακό «δίχτυ» της ΑΑΔΕ

Καθοριστικός παράγοντας για οποιαδήποτε περαιτέρω αποκλιμάκωση των τεκμηρίων θεωρείται η πλήρης ανάπτυξη των ηλεκτρονικών ελέγχων.

Η ΑΑΔΕ αποκτά σταδιακά δυνατότητα διασταύρωσης πολύ μεγαλύτερου όγκου πληροφοριών μέσα από το myDATA, τη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, την ηλεκτρονική τιμολόγηση και την αποστολή δεδομένων των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο.

Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται η σύνδεση των ταμειακών συστημάτων με το IRIS, τα ψηφιακά δελτία αποστολής και η επέκταση του ψηφιακού πελατολογίου. Το τελευταίο, μετά την εφαρμογή του σε δραστηριότητες του κλάδου αυτοκινήτου, προβλέπεται να επεκταθεί εντός του 2026 και σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις εκδηλώσεις, όπως γάμοι, δεξιώσεις και πάρτι.

Όσο το ψηφιακό πλέγμα επεκτείνεται, η φορολογική διοίκηση μπορεί να σχηματίζει ακριβέστερη εικόνα για τον πραγματικό τζίρο και τη δραστηριότητα κάθε επιχείρησης. Αυτό είναι και το βασικό επιχείρημα πίσω από τη συζήτηση για σταδιακή κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος: τα τεκμήρια σχεδιάστηκαν για να καλύψουν το κενό που δημιουργούσε η αδυναμία εντοπισμού της πραγματικής φορολογητέας ύλης. Εφόσον αυτό το κενό περιορίζεται μέσω των ψηφιακών δεδομένων, ανοίγει και ο δρόμος για ένα σύστημα που θα στηρίζεται περισσότερο στα πραγματικά εισοδήματα.

Πηγή: Ημερησία