Πριν μερικά χρόνια πήγαμε στο Στρασβούργο και επισκεφθήκαμε τα ξακουστά χωριά της Αλσατίας, στο «Δρόμο του Κρασιού.» Αυτό που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν η σχετική ομοιομορφία, η καθαριότητα και η ομορφιά στους δημόσιους χώρους, γεμάτους λουλούδια και πράσινο. Ψάχνοντας το λίγο παραπάνω, ανακαλύπτει κανείς τελικά ότι πίσω από αυτή την εικόνα δεν κρύβεται απλά το μεράκι κάποιων κατοίκων. Υπάρχει ένας μόνιμος, εθνικός θεσμός στη Γαλλία με τον τίτλο «Villes et Villages Fleuris» (Πόλεις και Χωριά σε ?νθιση). Εκεί, χωριά και πόλεις διαγωνίζονται κάθε χρόνο και τα καλύτερα κερδίζουν μια επίσημη ετικέτα «ποιότητας ζωής»

Φανταστείτε έναν παρόμοιο, κοινό θεσμό για τα 25 χωριά της Οίτης, ως μια μοναδική ευκαιρία συνεργασίας. Φανταστείτε μια τέτοια προσπάθεια να αγκαλιάσει ολόκληρο τον ορεινό όγκο και να ενώσει δύο διαφορετικούς Δήμους, τον Δήμο Λαμιέων και τον Δήμο Δελφών. Έναν θεσμό που δεν θα κοιτάζει απλά ποιος έβαλε τα πιο ωραία λουλούδια, αλλά θα επιβραβεύει τη συνολική προσπάθεια για ποιότητα ζωής. Σημαντικό ρόλο καλούνται να παίξουν οι Σύλλογοι των Απανταχού και οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι των χωριών.

Μια ανεξάρτητη Επιτροπή και η διαρκής στήριξη των Δήμων

Για να έχει ο θεσμός κύρος και διαφάνεια, την αξιολόγηση θα αναλάβει μια ειδική Επιστημονική Επιτροπή. Σε αυτή θα συμμετέχουν γεωπόνοι, αρχιτέκτονες τοπίου, εκπρόσωποι της Περιφέρειας, καθώς και στελέχη του ΟΦΥΠΕΚΑ, που γνωρίζουν άριστα την προστατευόμενη χλωρίδα της Οίτης.

Τα χωριά όμως δεν θα αφεθούν μόνα τους σε αυτό τον αγώνα. Οι δύο Δήμοι, Λαμιέων και Δελφών, θα παρέχουν διαρκή υποστήριξη καθ' όλη τη διάρκεια του έτους: Οι υπηρεσίες πρασίνου θα προσφέρουν τεχνική και συμβουλευτική βοήθεια για τη σωστή φροντίδα των φυτών, θα εξασφαλίζονται δωρεάν υλικά (χώμα, παραδοσιακές γλάστρες, κατάλληλοι σπόροι και φυτά) και θα υπάρχει συντονισμός για τις μεγάλες εργασίες ευπρεπισμού (καθαρισμός ρεμάτων, συντήρηση καλντεριμιών και βρυσών).

Το Σύστημα Αξιολόγησης: «Τα Έλατα της Οίτης»

Αντί για «αστέρια» ή «λουλούδια», τα 25 χωριά μας θα μπορούν να αξιολογούνται και να παίρνουν ως σήμα ποιότητας «Τα Έλατα της Οίτης» (από 1 έως 4 Έλατα). Η αξιολόγηση θα βασίζεται σε βαθιά ποιοτικά στοιχεία:

1. Ένα «έλατο» – Καθαριότητα και αισθητική βάση: Συστηματική καθαριότητα σε πλατείες και σοκάκια. Έξυπνο «κρύψιμο» ή ομοιόμορφη επένδυση των κάδων απορριμμάτων. Απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων αντικειμένων ή μπάζων. Πρώτες οργανωμένες φυτεύσεις σε κεντρικά σημεία.

2. Δύο «έλατα»  – Τοπική φυτική ταυτότητα και παράδοση: Αποκλειστική χρήση φυτών, δέντρων και βοτάνων που ευδοκιμούν στην Οίτη (π.χ. έλατα, πλατάνια, τσάι του βουνού, ρίγανη, αγριολούλουδα). Σεβασμός στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική με φροντίδα των πέτρινων στοιχείων, των παραδοσιακών βρυσών και των καλντεριμιών.

3. Τρία «έλατα» – Οικολογική διαχείριση και αειφορία: Εφαρμογή «έξυπνου» ποτίσματος (στάγδην) για εξοικονόμηση νερού. Εκτεταμένη ανακύκλωση και πλήρης κατάργηση των πλαστικών μιας χρήσης στις δημόσιες εκδηλώσεις του χωριού. Φυσική λίπανση και οικολογική προστασία των φυτών χωρίς χημικά.

4. Τέσσερα «έλατα»  – Κοινωνική συνοχή και βιώσιμος τουρισμός: Ενεργός συμμετοχή ολόκληρης της κοινότητας (μόνιμοι κάτοικοι, σχολεία, πολιτιστικοί σύλλογοι) σε εθελοντικές δράσεις. Ύπαρξη σήμανσης για τα μονοπάτια και τα αξιοθέατα. Το χωριό λειτουργεί πλέον ως «ανοιχτό οικολογικό μουσείο», έτοιμο να δεχτεί ποιοτικό εναλλακτικό τουρισμό.

Η Ετήσια Γιορτή και το Μεγάλο Έπαθλο

Ο θεσμός αυτός δεν θα μένει στα χαρτιά. Κάθε χρόνο θα διοργανώνεται η «Γιορτή της Ανθισμένης Οίτης». Η εκδήλωση αυτή θα είναι μια μεγάλη περιβαλλοντική και πολιτιστική γιορτή, με τοπικά προϊόντα, παραδοσιακή μουσική και σεμινάρια οικολογίας, που θα φιλοξενείται κάθε φορά στο χωριό που κέρδισε την υψηλότερη διάκριση την προηγούμενη χρονιά!

Εκεί θα ανακοινώνονται οι νέες βαθμολογίες από την Επιτροπή και θα απονέμεται το μεγάλο «Βραβείο Αειφορίας της Οίτης». Το βραβείο αυτό δεν θα είναι απλώς τιμητικό, αλλά θα λειτουργεί ως ουσιαστικό κίνητρο:

Ο νικητής θα λαμβάνει στοχευμένη χρηματοδότηση (μέσω των Δήμων, της Περιφέρειας ή ειδικών προγραμμάτων) προορισμένη αποκλειστικά για ένα νέο έργο ανάπλασης στο χωριό (π.χ. αναπαλαίωση μιας παλιάς βρύσης, δημιουργία παιδικής χαράς από φυσικά υλικά, ή δενδροφύτευση).

Το χωριό θα τυγχάνει κεντρικής τουριστικής προβολής από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τουριστικούς φορείς ως «Πράσινος Προορισμός της Χρονιάς».

Τι θα κερδίσουμε;

- Ο τόπος μας θα ομορφύνει, πρώτα απ' όλα για όσους ζουν στα χωριά ή τον επισκέπτονται

- Δημιουργούμε έναν «Πράσινο Χάρτη» της Οίτης που θα ενώσει τουριστικά τα 25 χωριά και θα προσελκύσει ποιοτικό, ήπιο εναλλακτικό τουρισμό.

- Δίνουμε ένα δυνατό κίνητρο για εθελοντισμό και συνεργασία στα χωριά μας, φέρνοντας κοντά τους παλαιότερους με τους νεότερους.

Ποια είναι η γνώμη σας;

Πώς σας φαίνεται η ιδέα μιας τέτοιας συνεργασίας ανάμεσα στους δύο Δήμους και τα 25 χωριά μας; Πιστεύετε ότι η διαρκής στήριξη με υλικά από τους Δήμους και η ύπαρξη μιας ανεξάρτητης Επιτροπής θα έδινε το κατάλληλο κίνητρο στους κατοίκους;

Ας ανοίξουμε τη συζήτηση! Περιμένω τα σχόλιά σας, τις παρατηρήσεις σας ή και τις ενστάσεις σας στο e-ecology.gr και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.