Πολιτικό σεισμό προκαλεί στη Γερμανία η σαρωτική νίκη του AfD στη Σαξονία-Aνχαλτ. Με ποσοστό περίπου 44% και 39 έδρες σε σύνολο 83, το ακροδεξιό κόμμα κατέγραψε το ισχυρότερο αποτέλεσμα της ιστορίας του σε κρατιδιακή εκλογική αναμέτρηση και βρίσκεται πλέον πιο κοντά από ποτέ στην ανάληψη της εξουσίας σε ένα γερμανικό κρατίδιο.

Πίσω από το εκλογικό ποσοστό, όμως, βρίσκεται κάτι πολύ μεγαλύτερο: το πολιτικό σχέδιο του AfD για μια διαφορετική Γερμανία.

Μια Γερμανία με δραστικά αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, με την αποκαλούμενη «επαναμετανάστευση» στο επίκεντρο, με αλλαγές στο σχολείο και στον πολιτισμό, με διαφορετική προσέγγιση στη γερμανική ιστορία και με σαφή στροφή στην εξωτερική πολιτική, κυρίως ως προς την Ουκρανία και τη Ρωσία.

Η Σαξονία-Aνχαλτ μπορεί πλέον να αποτελέσει το πρώτο πεδίο όπου αυτό το «όραμα» θα επιχειρήσει να περάσει από τα λόγια στην πράξη.

Το «όραμα» του AfD για μια διαφορετική Γερμανία

Το πρόγραμμα του κόμματος αποτυπώνει μια ριζικά διαφορετική πολιτική κατεύθυνση από αυτή που ακολουθούν σήμερα τα παραδοσιακά γερμανικά κόμματα.

Στην κορυφή βρίσκεται το μεταναστευτικό. Ακολουθούν η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, η γερμανική εθνική ταυτότητα και μια διαφορετική προσέγγιση στις διεθνείς σχέσεις.

Το AfD παρουσιάζει τις θέσεις του ως προσπάθεια να αλλάξει η πορεία της Γερμανίας.

Οι επικριτές του, αντίθετα, θεωρούν ότι αρκετές από τις προτάσεις του συγκρούονται με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο και με τις μεταπολεμικές πολιτικές και κοινωνικές ισορροπίες της χώρας.

Το κρίσιμο είναι ότι, μετά το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Aνχαλτ, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο τι προτείνει το AfD.

Είναι εάν και πώς μπορεί να εφαρμόσει αυτές τις προτάσεις.

Από το 44% στη μάχη για την εξουσία

Το AfD απέχει μόλις τρεις έδρες από την απόλυτη πλειοψηφία στο κρατιδιακό κοινοβούλιο. Με 39 από τις 83 έδρες, είναι μακράν η ισχυρότερη πολιτική δύναμη, αλλά δεν μπορεί να κυβερνήσει μόνο του.

Έτσι, μπροστά του ανοίγονται δύο δρόμοι: είτε να αναζητήσει συμμάχους είτε να επιχειρήσει να κυβερνήσει ως κυβέρνηση μειοψηφίας.

Το πρόβλημα είναι ότι τα παραδοσιακά κόμματα εξακολουθούν να αρνούνται τη συνεργασία μαζί του.

Το περίφημο γερμανικό «τείχος προστασίας» βρίσκεται πλέον μπροστά στη μεγαλύτερη δοκιμασία του.

Ποιος θα σπάσει το «τείχος προστασίας»;

Η εκλογική νίκη του AfD δημιουργεί μια δύσκολη πολιτική εξίσωση.

Το BSW εμφανίζεται ως η πιο πιθανή κοινοβουλευτική διέξοδος, καθώς έχει επικρίνει την πολιτική απομόνωσης του AfD και σε ορισμένα ζητήματα συγκλίνει μαζί του, ιδιαίτερα στο μεταναστευτικό και στην πολιτική έναντι της Ουκρανίας.

Την ίδια ώρα, στελέχη του AfD επιχειρούν να προσεγγίσουν τη δεξιά πτέρυγα του CDU.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ωστόσο, έχει αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία.

Το αποτέλεσμα έχει προκαλέσει σοβαρό προβληματισμό στο CDU, το οποίο κατέγραψε μόλις 17,2%, σε μία από τις χειρότερες επιδόσεις του στη Σαξονία-?νχαλτ.

Η Σαξονία-Ανχαλτ ως «εργαστήριο» του AfD

Για το AfD, η εκλογική νίκη δεν είναι αυτοσκοπός.

Το κρατίδιο μπορεί να αποτελέσει το πρώτο πραγματικό εργαστήριο της πολιτικής του.

Εάν το κόμμα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση και να εφαρμόσει έστω μέρος του προγράμματός του, θα αποκτήσει κάτι που μέχρι σήμερα του έλειπε: κυβερνητικό αποτύπωμα.

Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί την οικονομία, τη δημόσια διοίκηση και τα καθημερινά προβλήματα ενός κρατιδίου και όχι απλώς να καταγγέλλει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Η μετάβαση από την αντιπολίτευση στην εξουσία είναι, άλλωστε, διαφορετικό παιχνίδι.

«Επαναμετανάστευση» και μαζικές απελάσεις

Το πιο σκληρό κομμάτι της ατζέντας του AfD αφορά το μεταναστευτικό.

Το κόμμα ζητά άμεσες απελάσεις παράτυπων μεταναστών, επέκταση των εγκαταστάσεων κράτησης και επιστροφές στις χώρες καταγωγής πολιτών μη γερμανικής εθνοτικής προέλευσης, στο πλαίσιο της πολιτικής που αποκαλεί «επαναμετανάστευση».

Υποστηρίζει ότι η Σαξονία-Ανχαλτ έχει φτάσει στα όρια των δυνατοτήτων της όσον αφορά την υποδοχή προσφύγων, επικαλούμενο ζητήματα ασφάλειας αλλά και «ταυτότητας».

Στο στόχαστρο βρίσκονται και οι Ουκρανοί πρόσφυγες, με το πρόγραμμα του κόμματος να υποστηρίζει ότι όσοι μπορούν να επιστρέψουν θα πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, καθώς μεγάλα τμήματα της Ουκρανίας θεωρούνται πλέον ασφαλή.

Ωστόσο, η εφαρμογή μιας τέτοιας πολιτικής προσκρούει στα όρια των αρμοδιοτήτων ενός γερμανικού κρατιδίου.

Σύμφωνα με τον Γιοχάνες Κις του Πανεπιστημίου της Λειψίας, η μεταναστευτική πολιτική καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ομοσπονδιακό επίπεδο και μια προσπάθεια μονομερούς εφαρμογής των προτάσεων του AfD θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική νομική αβεβαιότητα.

Ρήξη με το Βερολίνο για την Ουκρανία

Στην εξωτερική πολιτική, η απόσταση του AfD από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Το κόμμα ζητά να τερματιστεί η γερμανική υποστήριξη προς την Ουκρανία και να αποκατασταθούν στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία.

Η θέση αυτή αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες που διαφοροποιούν το AfD από τα παραδοσιακά κόμματα.

Μια κυβέρνηση του AfD στη ΣαξονίαΑνχαλτ θα μπορούσε επομένως να βρεθεί αντιμέτωπη με το Βερολίνο σε μια σειρά από ζητήματα, ακόμη και αν οι αρμοδιότητες ενός κρατιδίου στην εξωτερική πολιτική είναι περιορισμένες.

«Περισσότερος Μπίσμαρκ, λιγότερος Χίτλερ»

Η αλλαγή που οραματίζεται το AfD δεν περιορίζεται στο μεταναστευτικό.

Το κόμμα θέλει να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο διδάσκεται η γερμανική ιστορία.

Ο υποψήφιος του AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ούλριχ Ζίγκμουντ, έχει μιλήσει για «αποϊδεολογικοποίηση» των σχολείων και επιστροφή στις λεγόμενες παραδοσιακές γερμανικές αξίες.

Στις προτάσεις περιλαμβάνεται μεγαλύτερη έμφαση στην περίοδο πριν από τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μικρότερη έμφαση στη ναζιστική περίοδο.

Ο περιφερειακός εκπρόσωπος του κόμματος για τον πολιτισμό, Χανς-Τόμας Τίλσναϊντερ, έδωσε το στίγμα με τη φράση:

«Περισσότερος Μπίσμαρκ, λιγότερος Χίτλερ».

Το AfD υποστηρίζει ότι θέλει να βάλει τέλος στην «πολιτική κατήχηση» των μαθητών.

Ξεχωριστές τάξεις για προσφυγόπουλα και παιδιά με αναπηρία

Ιδιαίτερα αμφιλεγόμενες είναι οι προτάσεις για τη σχολική εκπαίδευση.

Το πρόγραμμα προβλέπει ξεχωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων, με άλλους πρόσφυγες να συμμετέχουν στη διδασκαλία τους.

Η εκπαίδευση, σύμφωνα με την πρόταση, θα πρέπει να μεταδίδει την αντίληψη ότι η παραμονή τους στη Γερμανία είναι προσωρινή.

Παράλληλα, το AfD προτείνει ξεχωριστή εκπαίδευση για παιδιά με αναπηρία.

Οι προτάσεις αυτές αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα πιο έντονα πεδία αντιπαράθεσης εάν το κόμμα αποκτήσει κυβερνητικές ευθύνες.

«Πατριωτικός» πολιτισμός και κρατική χρηματοδότηση

Στον πολιτισμό, το AfD υπόσχεται μια «νέα, πατριωτική πολιτιστική πολιτική».

Το κράτος, σύμφωνα με την πρόταση του κόμματος, θα πρέπει να έχει μεγαλύτερο ρόλο στην προώθηση της γερμανικής εθνικής ταυτότητας.

Παράλληλα, το AfD θέλει να σταματήσει η κρατική χρηματοδότηση έργων που χαρακτηρίζει «αντιγερμανική τέχνη».

Καλλιτέχνες και πολιτιστικοί οργανισμοί που ζητούν δημόσια χρηματοδότηση θα πρέπει, σύμφωνα με το πρόγραμμα, να δεσμεύονται ότι δεν θα απαξιώνουν τη Γερμανία και τον πολιτισμό της.

Στο στόχαστρο και το Μπάουχαους

Ακόμη και το περίφημο Μπάουχαους βρίσκεται στο στόχαστρο της πολιτιστικής ατζέντας του AfD.

Το κόμμα θεωρεί ότι η προηγούμενη κυβέρνηση της Σαξονίας-Aνχαλτ του απέδωσε υπερβολική σημασία στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ατζέντας για τη «σύγχρονη σκέψη».

Οι επικριτές του AfD υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη ρητορική θυμίζει τις επιθέσεις του ναζιστικού καθεστώτος κατά της μοντέρνας τέχνης.

Ο υπουργός Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ έχει καταγγείλει ότι το AfD χρησιμοποιεί απέναντι στο Μπάουχαους επιχειρήματα που παραπέμπουν στη ναζιστική ρητορική πριν από έναν αιώνα.

Το 44% που δοκιμάζει το γερμανικό πολιτικό σύστημα

Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Aνχαλτ δεν είναι απλώς μια μεγάλη εκλογική νίκη.

Είναι ένα τεστ για ολόκληρο το γερμανικό πολιτικό σύστημα.

Το AfD κατάφερε να υπερδιπλασιάσει το ποσοστό που είχε λάβει στις προηγούμενες κρατιδιακές εκλογές, φτάνοντας από το 20,8% στο περίπου 44%.

Το ερώτημα πλέον είναι εάν τα παραδοσιακά κόμματα μπορούν να συνεχίσουν να κρατούν το AfD εκτός εξουσίας όταν η εκλογική του δύναμη αυξάνεται τόσο δραματικά.

Υπάρχει, μάλιστα, η άποψη ότι η ίδια η πολιτική απομόνωση του AfD μπορεί να έχει συμβάλει στην άνοδό του, καθώς το κόμμα απέφυγε μέχρι σήμερα τη φθορά που συνεπάγεται η άσκηση κυβερνητικής εξουσίας.

Τώρα, όμως, έρχεται η στιγμή της αλήθειας.

Το AfD ζητά να κυβερνήσει. Και η Γερμανία καλείται να αποφασίσει εάν θα του ανοίξει την πόρτα.

Το βλέμμα στις επόμενες εκλογές και στο 2029

Η επιτυχία στη Σαξονία-Aνχαλτ μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το AfD εμφανίζεται ήδη ιδιαίτερα ισχυρό στις δημοσκοπήσεις, ενώ οι επόμενες περιφερειακές εκλογές θα δείξουν εάν η δυναμική του κόμματος συνεχίζεται.

Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι το 2029.

Οι επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές θα αποτελέσουν την πραγματική δοκιμασία για το εάν το AfD μπορεί να μετατρέψει την περιφερειακή του ισχύ σε πανγερμανική πολιτική κυριαρχία.

Το κόμμα ιδρύθηκε το 2013.

Μόλις 13 χρόνια αργότερα, έχει πλέον κερδίσει ένα κρατίδιο με ποσοστό που το φέρνει μία ανάσα από την απόλυτη πλειοψηφία.

Ο πολιτικός σεισμός στη Σαξονία-Aνχαλτ μπορεί να μην είναι το τέλος της ιστορίας. Μπορεί να είναι η αρχή της.

Πηγή: Ζούγκλα