Η Βουλευτής του νομού Βοιωτίας, κ. Γιώτα Πούλου, κατέθεσε Ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων, προς τους κ.κ. Υπουργούς Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, μαζί με τους Βουλευτές Μυρτώ Κοροβέση, Κυριακή Μάλαμα και Θεοδώρα Τζάκρη, όπου αναφέρθηκαν στις δασικές πυρκαγιές, με την κ. Πούλου να τονίζει αρχικά πως τα επίσημα στοιχεία αποτυπώνουν 4,5 φορές περισσότερη καμένη γη την τελευταία πενταετία, ενώ μόνο το 2026 έχουν ήδη καεί πάνω από 324.000 στρέμματα. Η Βουλευτής του νομού Βοιωτίας σημείωσε στη συνέχεια ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να ωραιοποιήσει την κατάσταση με προσωρινές προσλήψεις και παροδικά κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, αφήνοντας το μόνιμο προσωπικό αποδεκατισμένο και την πρόληψη υποχρηματοδοτούμενη, συμπληρώνοντας πως η καθυστέρηση στην υπογειοποίηση των επικίνδυνων εναέριων δικτύων ηλεκτροδότησης του ΔΕΔΔΗΕ και του ΑΔΜΗΕ στα δάση αυξάνει τον κίνδυνο αναφλέξεων.

Οι Βουλευτές ζητούν άμεσα την ουσιαστική ενίσχυση της πρόληψης και κάλυψη των μόνιμων οργανικών κενών σε Πυροσβεστική και Δασική Υπηρεσία. Επίσης, την επανασύνδεση της δασικής γνώσης με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό κατάσβεσης, επιτάχυνση των υπογειοποιήσεων δικτύων και καθαρισμών βλάστησης, πλήρη διαφάνεια στα κονδύλια και εξασφάλιση μόνιμων εθνικών πόρων μετά το 2026.

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ: Α. Τον κ. Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Β. Τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΘΕΜΑ: «Ανάγκη συνολικού επανασχεδιασμού της αντιπυρικής προστασίας, ουσιαστικής ενίσχυσης της πρόληψης, διαφάνειας στα δημοσιονομικά και τακτικά στοιχεία του Πυροσβεστικού Σώματος και επιτάχυνσης των υπογειοποιήσεων των δικτύων ηλεκτροδότησης»

Τα δεδομένα των τελευταίων ετών αποτυπώνουν μια εξαιρετικά ανησυχητική πραγματικότητα: το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών στη χώρα μας δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις ακραίες εξάρσεις, αλλά στη δραματική αύξηση της ίδιας της βάσης των καμένων εκτάσεων. Όπως προκύπτει από τα επίσημα συγκριτικά στοιχεία της περιόδου 2006–2026, καταγράφεται 4,5 φορές περισσότερη καμένη γη το διάστημα 2020–2024 σε σχέση με το διάστημα 2015–2019.

Σημείο αναφοράς αυτής της καταστροφικής πορείας υπήρξε το 2023, η πιο καταστροφική χρονιά στην ιστορία των δασικών πυρκαγιών της Ελλάδας. Οι 174 πυρκαγιές που καταγράφηκαν από το EFFIS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές) το 2023, κατέκαψαν συνολικά 175.759 εκτάρια γης (δηλαδή περίπου 1.757.000 στρέμματα). Το νούμερο αυτό εκτοξεύτηκε κυρίως λόγω της γιγαντιαίας πυρκαγιάς στον Έβρο και το Δάσος της Δαδιάς, η οποία ήταν η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη φωτιά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τότε που τηρούνται επίσημα αρχεία. Έκαψε μόνη της πάνω από 93.000-94.000 εκτάρια, καταστρέφοντας περισσότερο από το μισό ενός από τα πιο σημαντικά, προστατευόμενα οικοσυστήματα (Natura 2000) της Ευρώπης. Για να κατανοήσουμε την κλίμακα της καταστροφής του 2023, η συνολική καμένη έκταση εκείνης της χρονιάς ισούται με περίπου 246.000 γήπεδα ποδοσφαίρου, ενώ τα 1,75 εκατομμύρια στρέμματα είναι έκταση τρεις φορές μεγαλύτερη από ολόκληρο το νησί της Κέρκυρας ή σχεδόν ίση με το 40% της Περιφέρειας Αττικής.

Ακόμα όμως και οι επόμενες χρονιές, όπως το 2024 και το 2025, που αντιμετωπίστηκαν στον δημόσιο διάλογο με σχετική ανακούφιση επειδή καταγράφηκαν περίπου 45.000 και 49.000 εκτάρια καμένης γης αντίστοιχα, κινήθηκαν στην πραγματικότητα στα επίπεδα του μέσου όρου ολόκληρης της προηγούμενης δεκαετίας. Ό,τι δηλαδή κάποτε θεωρούνταν μια κακή και καταστροφική χρονιά, σήμερα εκλαμβάνεται ως «ήπιο».

Η αρνητική αυτή εικόνα συνεχίζεται αδυσώπητη και κατά την τρέχουσα αντιπυρική περίοδο του 2026. Μέχρι αυτή τη στιγμή έχουν καταγραφεί 121 πυρκαγιές, οι οποίες έχουν κάψει συνολικά 32.428 εκτάρια γης, δηλαδή 324.280 στρέμματα (δεδομένου ότι 1 εκτάριο ισούται με 10 στρέμματα), δηλαδή περίπου 45.000 γήπεδα ποδοσφαίρου.

Παρά τη διεύρυνση της αντιπυρικής περιόδου και τις συνθήκες ξηρασίας, η συντριπτική πλειονότητα των πόρων συνεχίζει να κατευθύνεται στην καταστολή, ενώ η πρόληψη παραμένει υποχρηματοδοτούμενη. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το δομικό ζήτημα που δημιουργήθηκε από το 1998, όταν με τον ν. 2612/1998 η αρμοδιότητα της δασοπυρόσβεσης μεταφέρθηκε από τη Δασική Υπηρεσία στο Πυροσβεστικό Σώμα για δημοσιονομικούς κυρίως λόγους. Η επιλογή αυτή διασπάστηκε το ενιαίο δόγμα πρόληψης και καταστολής, αποκόπτοντας την κατάσβεση από τη βαθιά γνώση των δασικών οικοσυστημάτων, των δρόμων, των ρεμάτων και της καύσιμης ύλης που διέθεταν οι δασικοί υπάλληλοι, ενώ τα οργανικά κενά που δημιουργήθηκαν έκτοτε δεν καλύφθηκαν ποτέ πλήρως. Την ίδια στιγμή, παρατηρείται μια προσπάθεια εξωραϊσμού της κατάστασης μέσω αλλοίωσης των πραγματικών δεδομένων:

1. Ως προς το ανθρώπινο δυναμικό επικαλείστε αύξηση του προσωπικού από 13.257 το 2019 σε 18.804 το 2026. Ωστόσο, το 13.257 αφορούσε τις μόνιμες και πενταετούς υποχρέωσης οργανικές θέσεις βάσει Προεδρικού Διατάγματος, ενώ το 18.804 αποτελεί τη συνολική επιχειρησιακή δύναμη μαζί με εποχικούς, επί θητεία και προσωρινές κατηγορίες. Το μόνιμο οργανικό προσωπικό παραμένει σημαντικά χαμηλότερο και τα κενά τεράστια.

2. Ως προς τους οικονομικούς πόρους η αναφορά σε «560 εκατ. το 2019» δεν αποτυπώνεται σε καμία ξεχωριστή γραμμή του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2019, καθώς οι πραγματικές δαπάνες της Πυροσβεστικής περιλαμβάνονταν στα 2,17–2,20 δισ. του τότε Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Παράλληλα, το σημερινό «1,3 δισ.» διογκώνεται παροδικά λόγω των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), τα οποία κορυφώνονται το 2026 και πέφτουν απότομα στη συνέχεια (όπως δείχνει το Μεσοπρόθεσμο 2025-2029). Χωρίς το ΤΑΑ, αποπληθωρισμένα και αφαιρώντας τη μισθοδοσία του εκτάκτου προσωπικού, η πραγματική αύξηση σε λειτουργικά και εξοπλισμό είναι πολύ μικρότερη.

3. Την ίδια στιγμή, διαπιστωμένη εστία έναρξης πυρκαγιών αποτελούν τα εναέρια δίκτυα ηλεκτροδότησης που διασχίζουν δασικές εκτάσεις, καθώς τυχόν βραχυκυκλώματα ή αστοχίες υλικού προκαλούν επικίνδυνες αναφλέξεις. Όσον αφορά το Δίκτυο Διανομής του ΔΕΔΔΗΕ, σε συνολικό μήκος 250.000 χλμ. μόλις το 10% είναι σήμερα υπόγειο. Παρότι υλοποιείται πρόγραμμα ύψους 400 εκατ. ευρώ για την υπογειοποίηση 2.500 χλμ., η πλήρης υπογειοποίηση κοστολογείται στα 18-20 δισ. ευρώ —καθώς το κόστος της υπόγειας μέσης τάσης ανέρχεται σε 100.000 €/χλμ. έναντι 30.000 €/χλμ. της εναέριας. Ωστόσο, η διαπίστωση του υψηλού κόστους δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για την καθυστέρηση της θωράκισης των κρίσιμων δασικών ζωνών. Αντίστοιχα, στο Δίκτυο Υψηλής Τάσης (150 kV) του ΑΔΜΗΕ, παρά τις όποιες τεχνικές ιδιαιτερότητες, η υλοποίηση στοχευμένων υπογειοποιήσεων σε περιαστικά δάση και ευαίσθητες περιοχές, η αντικατάσταση αγωγών με ανθεκτικότερους στη θερμότητα, καθώς και οι αυστηροί καθαρισμοί βλάστησης κάτω από τους πυλώνες αποτελούν αδήριτη υποχρέωση.

Επειδή, τα επίσημα στοιχεία 2006–2026 δείχνουν τετραπλασιασμό και πλέον (4,5 φορές) της καμένης γης την τελευταία πενταετία (2020–2024),

Επειδή, η τεχνητή διόγκωση των αριθμών με προσωρινές προσλήψεις εποχικών και παροδικά ευρωπαϊκά κονδύλια που εξαντλούνται δεν προσφέρει μόνιμη θωράκιση,

Επειδή, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των καταστροφικών πυρκαγιών εξαρτάται καθοριστικά από τα μέτρα που λαμβάνονται πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου,

Επειδή, η ασφάλεια και η θωράκιση των δικτύων ηλεκτροδότησης σε δασικές και περιαστικές ζώνες είναι κρίσιμη παράμετρος για την αποτροπή αναφλέξεων,

Επειδή, η πρόληψη απαιτεί επαρκή στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών με μόνιμο προσωπικό, επανασύνδεση της δασικής γνώσης με την επιχειρησιακή καταστολή, πλήρη απορρόφηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων και ουσιαστικό συντονισμό με την Τοπική Αυτοδιοίκηση,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Πώς αιτιολογούνται τα επίσημα στοιχεία της περιόδου 2006–2026 που δείχνουν 4,5 φορές περισσότερη καμένη γη τη διάστημα 2020–2024 σε σχέση με το 2015–2019;

2. Ποιος είναι ο ακριβής αριθμός των μόνιμων οργανικών θέσεων σήμερα στο Πυροσβεστικό Σώμα και τη Δασική Υπηρεσία (σε σύγκριση με το 2019) και ποιο το πλάνο μόνιμων διορισμών για την κάλυψή τους;

3. Ποιες είναι οι καθαρές εθνικές δαπάνες για την Πυροσβεστική και την Πολιτική Προστασία, αν αφαιρεθούν οι προσωρινές πιστώσεις του Ταμείου Ανάκαμψης (ΤΑΑ) και του ΕΣΠΑ;

4. Ποια είναι η πρόβλεψη για την εξέλιξη των επενδύσεων σε εξοπλισμό και λειτουργικές δαπάνες μετά το 2026, οπότε και ολοκληρώνονται οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης;

5. Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες και με τι προϋπολογισμό έχει προχωρήσει η διαχείριση της συσσωρευμένης βιομάζας στα δάση της χώρας, και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και η πρόοδος των τακτικών καθαρισμών και αποψιλώσεων;

6. Σε τι στάδιο βρίσκεται η συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου και ποια συγκεκριμένα έργα δημιουργίας και συντήρησης αντιπυρικών ζωνών έχουν υλοποιηθεί έως σήμερα;

7. Ποιος είναι ο σχεδιασμός και η πραγματική κάλυψη για την εγκατάσταση μόνιμων δικτύων παρακολούθησης, καθώς και για τη συστηματική χρήση drones με θερμικές κάμερες για τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών ή υπερθερμάνσεων;

8. Ποια συγκεκριμένα προγράμματα και δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης των πολιτών υλοποιούνται για την πρόληψη και την έγκαιρη, τεκμηριωμένη αντίδραση σε περιπτώσεις πυρκαγιάς;

9. Με ποιους συγκεκριμένους ρυθμούς προχωρά το πρόγραμμα του ΔΕΔΔΗΕ των 400 εκατ. ευρώ για την υπογειοποίηση των 2.500 χλμ. και ποια άμεσα μέτρα λαμβάνονται για την κάλυψη των υπόλοιπων επικίνδυνων δασικών τμημάτων του δικτύου διανομής;

10. Ποια στοχευμένα έργα υπογειοποιήσεων, αντικατάστασης αγωγών με αγωγούς υψηλής θερμικής αντοχής και προληπτικού καθαρισμού βλάστησης κάτω από πυλώνες υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ στο δίκτυο Υψηλής Τάσης, και με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;

11. Ποιο είναι το ακριβές ποσοστό απορρόφησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και του Πράσινου Ταμείου που προορίζονται ειδικά για δράσεις πρόληψης και καθαρισμούς δασών (π.χ. πρόγραμμα Antinero);

12. Με ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αποκαθίσταται ο επιχειρησιακός συντονισμός μεταξύ Δασικής Υπηρεσίας και Πυροσβεστικού Σώματος, ώστε η εξειδικευμένη γνώση των δασικών οικοσυστημάτων να ενταχθεί οργανικά στον σχεδιασμό πρόληψης και κατάσβεσης;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Παναγιού (Γιώτα) Πούλου

Βουλευτής Βοιωτίας

Μυρτώ Κοροβέση

Βουλευτής Α ́ Ανατολικής Αττικής

Κυριακή Μάλαμα

Βουλευτής Χαλκιδικής

Θεοδώρα Τζάκρη

Βουλευτής Πέλλας