Ο Βουλευτής του νομού Φθιώτιδας, κ. Γιάννης Σαρακιώτης, κατέθεσε Ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων, προς τον κ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, όπου αναφέρθηκε στις καταγγελίες του προσφάτως παραιτηθέντα Προέδρου του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) κ. Ζαχαρία Αθουσάκη για αδιαφάνεια στις αναθέσεις δημοσίων έργων.

Συγκεκριμένα, ο κ. Σαρακιώτης σημειώνει ότι στην πρόσφατη επιστολή της παραίτησής του, ο κ. Αθουσάκης αναφέρεται σε «καρτέλ» και συγκέντρωση του συνόλου των έργων σε ολιγάριθμες μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, με τον κ. Βουλευτή να μνημονεύει το άρθρο 32 του Ν. 4412/2016, με το οποίο προβλέπονταν ειδικές διαδικασίες λόγω «ανωτέρας βίας» και γεγονότων όπως φυσικές καταστροφές, υποστηρίζοντας πως ένα άρθρο, το οποίο σκόπευε να θέσει τέλος στα γραφειοκρατικά εμπόδια όταν η παρέμβαση της Πολιτείας κρίνεται επιτακτική, η Κυβέρνηση το μετέτρεψε σε εργαλείο διαφθοράς και διαπλοκής, επιλέγοντας να χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη διάταξη αναφερόμενη σε «επείγον», ακόμη και 4 χρόνια μετά από το γεγονός, το οποίο προκάλεσε την ανάγκη εκτέλεσης του έργου.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: «Σοβαρές καταγγελίες για αδιαφάνεια στις αναθέσεις δημοσίων έργων»

Η πρόσφατη παραίτηση του Προέδρου του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ), κ. Ζαχαρία Αθουσάκη, συνοδεύτηκε από βαρύτατες καταγγελίες για αδιαφάνεια όσον αφορά τις αναθέσεις δημοσίων έργων, με τον παραιτηθέντα πρώην Πρόεδρο να αναφέρεται σε «καρτέλ» και συγκέντρωση του συνόλου των έργων σε ολιγάριθμες μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες. Όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Αθουσάκης στην επιστολή παραίτησής του: «Όλοι γνωρίζετε και έχετε αντιληφθεί ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε μία νέα τάξη πραγμάτων στα Δημόσια Έργα, αδύνατον να την φανταστούμε πριν μία δεκαετία […] Δεν υφίσταται ισονομία και ισοπολιτεία».

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι μεγάλες εταιρείες 7ης τάξης απορροφούν σχεδόν το 80% του κύκλου εργασιών των δημοσίων έργων, ενώ οι υπόλοιπες 600 ενεργές εταιρείες και 2.000 τουλάχιστον ατομικές εργοληπτικές επιχειρήσεις αρκούνται στο 20%. Αποτέλεσμα της εν λόγω εξέλιξης είναι οι σημαντικές καθυστερήσεις στην περάτωση των έργων, καθώς ένα αξιοσημείωτο μέρος του κατασκευαστικού κλάδου μένει κατ’ ουσίαν εκτός των δημοσίων έργων. Μάλιστα, αναφορικά με τις καθυστερήσεις, υπογραμμίζεται ότι οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες διαθέτουν τη δυνατότητα λήψης αποζημιώσεων, ενώ την ίδια στιγμή για τις μικρότερες δεν προβλέπεται αντίστοιχο πλέγμα προστασίας.

Παράλληλα, σημειώνεται η καταχρηστική και μεθοδευμένη επίκληση του άρθρου 32 του Ν. 4412/2016, με το οποίο προβλέπονταν ειδικές διαδικασίες λόγω «ανωτέρας βίας» και γεγονότων όπως φυσικές καταστροφές. Η Κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει επιλέξει να χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη διάταξη αναφερόμενη σε «επείγον», ακόμη και 4 χρόνια μετά από το γεγονός, το οποίο προκάλεσε την ανάγκη εκτέλεσης του έργου!

Οι προειδοποιήσεις των επαγγελματιών του κατασκευαστικού κλάδου υπήρξαν έγκαιρες, αλλά σειρά Υπουργών Υποδομών της παρούσας Κυβέρνησης

αδιαφόρησε σκανδαλωδώς. Ήδη από το 2024, η Πανελλήνια Ένωση Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΣΕΔΕ) είχε επισημάνει ότι «σε όλες τις περιπτώσεις των έργων οι αρχικοί προϋπολογισμοί δεν ακολουθούν τα εθνικά τιμολόγια εργασιών και όλα τα έργα είναι παρανόμως υποκοστολογημένα», ενώ προειδοποιούσε για «τεράστιο ανεκτέλεστο έργων που θα οδηγήσει σε ισχνό και πρόσκαιρο αναπτυξιακό αποτύπωμα». Κοινή συνισταμένη της παρελθούσας – προειδοποιητικού χαρακτήρα – διαμαρτυρίας της ΠΕΣΕΔΕ και της πρόσφατης επιστολής παραίτησης του Προέδρου του ΣΑΤΕ αποτελεί η ανησυχία για τον παραγκωνισμό των μικρών και των μεσαίων εργοληπτών υπέρ ενός εξαιρετικά περιορισμένου αριθμού μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών.

Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 18 του Ν. 4412/2016, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει την τήρηση όρων διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, υπό τη σκέπη της αρχής της αναλογικότητας και της αρχής της ελευθερίας του ανταγωνισμού.

Επειδή η αδιαφάνεια στις αναθέσεις δημοσίων έργων πλήττει το κύρος και την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.

Επειδή η συγκέντρωση αναθέσεων σε ολιγάριθμες μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες λαμβάνει χώρα εις βάρος του ανταγωνισμού ο οποίος, εφόσον λειτουργούσε ομαλά, θα ήταν επωφελής για το δημόσιο συμφέρον.

Επειδή οι εν λόγω στρεβλώσεις στον κλάδο των αναθέσεων δημοσίων έργων έχουν οδηγήσει σε αναστολή λειτουργίας αρκετές μικρές και μεσαίες κατασκευαστικές εταιρείες.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Πώς απαντά στις σοβαρές καταγγελίες του πρώην Προέδρου του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ);

2. Για ποιο λόγο παρατηρείται το φαινόμενο συγκέντρωσης της αγοράς των δημοσίων έργων σε ολιγάριθμες μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες;

3. Ποιες πρωτοβουλίες σκοπεύει να λάβει, προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία δύο διαφορετικών καθεστώτων αντιμετώπισης των μικρομεσαίων και των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών όσον αφορά τα δημόσια έργα;

Ο ερωτών Βουλευτής

Σαρακιώτης Ιωάννης