Με τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να επιστρέφουν πάνω από τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα στην Ελλάδα και το φυσικό αέριο να παραμένει στα ύψη, κοντά στα 86 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ενεργειακών ανατιμήσεων, την ώρα που οι ηγέτες της συζητούν στις Βρυξέλλες πώς θα περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η νέα εκτίναξη της χονδρεμπορικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες πιέσεις στην αγορά φυσικού αερίου, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον ενόψει του χειμώνα, καθώς οι καταναλωτές ανησυχούν για τους επόμενους λογαριασμούς και οι επιχειρήσεις βλέπουν το ενεργειακό κόστος να αποτελεί και πάλι σημαντικό παράγοντα πίεσης.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό πραγματοποιείται η Σύνοδος Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου, με την Ελλάδα να θέτει το ζήτημα της ανάγκης για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή παρέμβαση και δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η νέα ενεργειακή αναταραχή.

Το πρόβλημα, άλλωστε, δεν είναι μόνο ελληνικό. Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες κινούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας ακόμη και τα 270 ευρώ ανά μεγαβατώρα, την ώρα που οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προκαλούν νέες ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για σήμερα Παρασκευή 16 Οκτωβρίου διαμορφώνεται στα 206,18 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας ημερήσια αύξηση 28,43%, σε σύγκριση με τα 160,54 ευρώ της Πέμπτης.

Η αγορά εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονες διακυμάνσεις, καθώς μόλις δύο ημέρες νωρίτερα, στις 14 Οκτωβρίου, η μέση τιμή είχε υποχωρήσει στα 138,95 ευρώ, ενώ στις 13 Οκτωβρίου είχε φτάσει τα 224,57 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβλητότητα στη διάρκεια του 24ώρου, καθώς για την Παρασκευή η ανώτατη τιμή φτάνει τα 349,61 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ η κατώτατη υποχωρεί στο μηδέν.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τις μεγάλες αποκλίσεις που παρατηρούνται στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ανάλογα με την ώρα, τη ζήτηση και τη διαθέσιμη παραγωγή, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη ανάπτυξης περισσότερων υποδομών αποθήκευσης και ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος.

Η νέα αύξηση της χονδρικής προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας για τις χρεώσεις των επόμενων μηνών. Αν και η διαμόρφωση των λιανικών τιμολογίων εξαρτάται από περισσότερες παραμέτρους και δεν ακολουθεί αυτομάτως τις ημερήσιες μεταβολές της αγοράς, η παραμονή της χονδρικής σε υψηλά επίπεδα περιορίζει τα περιθώρια αποκλιμάκωσης των κυμαινόμενων τιμολογίων.

Ευρωπαϊκή «ηλεκτροπληξία» - Πού ξεπερνά τα 250 ευρώ η μεγαβατώρα

Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση στον νέο κύκλο ανατιμήσεων που καταγράφεται στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίθετα, αρκετές χώρες της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης εμφανίζουν ακόμη υψηλότερες τιμές, αποτυπώνοντας τη γενικευμένη πίεση που δέχεται το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.

Για την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, η Σλοβακία καταγράφει τιμή 278,73 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η Σερβία 277,57 ευρώ, η Ουγγαρία 269,23 ευρώ, η Ρουμανία 261,92 ευρώ και η Βουλγαρία 256,57 ευρώ.

Ιδιαίτερα υψηλές είναι επίσης οι τιμές στην Κροατία, όπου διαμορφώνονται στα 249,67 ευρώ, στη Σλοβενία στα 244,74 ευρώ και στην Αυστρία στα 229,20 ευρώ.

Οι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες δεν μένουν ανεπηρέαστες. Στη Γερμανία η χονδρική τιμή φτάνει τα 210,67 ευρώ, στη Γαλλία τα 212 ευρώ και στην Ιταλία τα 222,63 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η Ελλάδα, με τιμή 206,18 ευρώ, βρίσκεται χαμηλότερα από αρκετές αγορές της ευρύτερης περιοχής, παραμένει ωστόσο σε επίπεδα που δημιουργούν σημαντικές πιέσεις στο κόστος ενέργειας.

Φυσικό αέριο στα 86 ευρώ - Ο φόβος για τα αποθέματα

Την ίδια στιγμή, η αγορά φυσικού αερίου παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Οι ευρωπαϊκές τιμές υποχώρησαν την Πέμπτη λίγο κάτω από τα 86 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας μια προσωρινή ανάπαυλα μετά την άνοδο σε πολυετή υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση αυτή δεν αρκεί για να καθησυχάσει τις αγορές, καθώς οι κίνδυνοι στον εφοδιασμό παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένοι.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι οποίες έχουν περιορίσει τις ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή.

Η ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου αντιπροσωπεύει περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG, με αποτέλεσμα οι περιορισμοί στις μεταφορές να επηρεάζουν άμεσα τη διαθεσιμότητα φορτίων και τις διεθνείς τιμές.

Η απώλεια μέρους της προσφοράς από τον Κόλπο εντείνει τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία στην αγορά spot, δυσκολεύοντας την Ευρώπη να εξασφαλίσει επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου σε μια περίοδο που οι ανάγκες της αναμένεται να αυξηθούν.

Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου είναι γεμάτες κατά περίπου 74%, ποσοστό χαμηλότερο από τους ιστορικούς μέσους όρους για την εποχή.

Η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο πιεστική εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για σημαντική πτώση της θερμοκρασίας στη βορειοανατολική Ευρώπη από το επόμενο Σαββατοκύριακο, καθώς μια πρόωρη αύξηση της ζήτησης για θέρμανση θα μπορούσε να επιταχύνει την κατανάλωση των διαθέσιμων αποθεμάτων.

Μια σχετική ανακούφιση προσφέρει η ανάκαμψη των ροών φυσικού αερίου μέσω των νορβηγικών αγωγών, χωρίς ωστόσο να αναιρείται η γενικότερη αβεβαιότητα που επικρατεί στην αγορά.

Η παρέμβαση Μητσοτάκη και η μάχη για ευρωπαϊκά μέτρα

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ενεργειακή κρίση βρίσκεται στο επίκεντρο των ελληνικών παρεμβάσεων στη Σύνοδο Κορυφής, με την Αθήνα να υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση των υψηλών τιμών δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στις δυνατότητες των εθνικών προϋπολογισμών.

Η ελληνική πλευρά επιδιώκει μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να παρεμβαίνουν αποτελεσματικότερα για τη στήριξη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων που πλήττονται από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει θέσει το ζήτημα των συνεπειών που προκαλούν οι ενεργειακές ανατιμήσεις στον πληθωρισμό και στην οικονομική δραστηριότητα, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετες δυνατότητες παρέμβασης.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική οικονομία, καθώς η αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου επηρεάζει τόσο την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών όσο και την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας βιομηχανίας.

Για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, η διατήρηση των τιμών στα σημερινά επίπεδα μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές πρόσθετες επιβαρύνσεις στην παραγωγή, ιδιαίτερα σε κλάδους που ήδη αντιμετωπίζουν έντονο διεθνή ανταγωνισμό.

Πηγή: imerisia.gr