Η συνέχιση των επιδοτήσεων στα καύσιμα και μετά τις 31 Οκτωβρίου θεωρείται πλέον το επικρατέστερο σενάριο, καθώς οι συνθήκες που οδήγησαν στη λήψη των έκτακτων μέτρων δεν έχουν ουσιαστικά μεταβληθεί. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα, οι πιέσεις στην αγορά ενέργειας παραμένουν ισχυρές και το κόστος των μετακινήσεων και της θέρμανσης συνεχίζει να επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Οι αποφάσεις αναμένονται μέσα στην εβδομάδα, με πιθανότερη εξέλιξη την παράταση των υφιστάμενων παρεμβάσεων για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου. Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί την πορεία των διεθνών τιμών και τις επιπτώσεις τους στην εγχώρια αγορά, προκειμένου να καθορίσει τη διάρκεια και το ύψος των νέων ενισχύσεων.

Το γεγονός ότι δεν καταγράφεται ουσιαστική αποκλιμάκωση των πιέσεων περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια διακοπής των μέτρων. Μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε άμεση αύξηση των τιμών στην αντλία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι καταναλωτές έχουν ήδη απορροφήσει σημαντικό μέρος των ανατιμήσεων των προηγούμενων μηνών.

Το υφιστάμενο πακέτο στήριξης, το οποίο ενεργοποιήθηκε στα μέσα Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται στις 31 του μήνα, προβλέπει συνολική μείωση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κατά 40 λεπτά το λίτρο. Από αυτά, τα 20 λεπτά προέρχονται από την κρατική επιδότηση και τα υπόλοιπα 20 λεπτά από την έκπτωση των διυλιστηρίων.

Στο πετρέλαιο κίνησης η συνολική ελάφρυνση διαμορφώνεται στα 20 λεπτά το λίτρο, με το Δημόσιο να καλύπτει τα 15 λεπτά και τα διυλιστήρια τα υπόλοιπα 5 λεπτά.

Για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων εφαρμόζεται κρατική επιδότηση 10 λεπτών το λίτρο.

Οι ενισχύσεις περνούν απευθείας στην τελική τιμή των καυσίμων, χωρίς να απαιτείται αίτηση από τους καταναλωτές και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.

Το δημοσιονομικό κόστος των τριών παρεμβάσεων για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου έχει υπολογιστεί σε 46 εκατ. ευρώ. Εφόσον αποφασιστεί παράταση με τα ίδια ποσά και ανάλογη κατανάλωση, θα απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι αντίστοιχης τάξης μεγέθους.

Γιατί θεωρείται αναγκαία η παράταση

Το βασικό επιχείρημα υπέρ της συνέχισης των μέτρων είναι ότι οι υψηλές διεθνείς τιμές δεν έχουν υποχωρήσει σε βαθμό που να επιτρέπει την επιστροφή στην κανονικότητα.

Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα αισθητή στο πετρέλαιο κίνησης, καθώς δεν αφορά μόνο τους οδηγούς αλλά το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το αυξημένο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Αντίστοιχα, στο πετρέλαιο θέρμανσης η συνέχιση της επιδότησης αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο πλησιάζει ο χειμώνας και αυξάνεται η ζήτηση από τα νοικοκυριά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μια οικογένεια που προμηθεύεται 1.000 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης εξοικονομεί, με το υφιστάμενο σχήμα, 400 ευρώ σε σύγκριση με το ποσό που θα πλήρωνε χωρίς την κρατική επιδότηση και την έκπτωση των διυλιστηρίων.

Αντίστοιχα, για έναν οδηγό που καταναλώνει 100 λίτρα πετρελαίου κίνησης, η συνολική ελάφρυνση φθάνει τα 20 ευρώ, ενώ στην αμόλυβδη η κρατική επιδότηση αντιστοιχεί σε 10 ευρώ ανά 100 λίτρα.

Το κόστος και οι επόμενες αποφάσεις

Το κρίσιμο ζήτημα για το οικονομικό επιτελείο είναι η ισορροπία μεταξύ της ανάγκης συνέχισης της στήριξης και του δημοσιονομικού κόστους.

Η παράταση των επιδοτήσεων για ακόμη ένα δεκαπενθήμερο δεν δημιουργεί τις ίδιες δεσμεύσεις με μια απόφαση πολύμηνης διάρκειας. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους το πιθανότερο σενάριο είναι να διατηρηθεί η πρακτική των διαδοχικών, βραχυπρόθεσμων αποφάσεων, ώστε το ύψος των ενισχύσεων να προσαρμόζεται στις συνθήκες της αγοράς.

Παράλληλα, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί εάν τα διυλιστήρια θα συνεχίσουν τις υφιστάμενες εκπτώσεις, καθώς η συμβολή τους αποτελεί σημαντικό μέρος της συνολικής ελάφρυνσης, ιδιαίτερα στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Ξεχωριστή παρέμβαση αποτελεί η αύξηση κατά 30% του επιδόματος θέρμανσης για τη χειμερινή περίοδο, η οποία έχει ήδη ανακοινωθεί και δεν συνδέεται με τη λήξη των επιδοτήσεων στην αντλία στις 31 Οκτωβρίου.

Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές, καθώς χωρίς νέα απόφαση οι υφιστάμενες επιδοτήσεις ολοκληρώνονται στο τέλος του μήνα. Με δεδομένο, ωστόσο, ότι οι λόγοι που οδήγησαν στη λήψη τους εξακολουθούν να υφίστανται, η συνέχισή τους και τον Νοέμβριο συγκεντρώνει αυτή τη στιγμή τις περισσότερες πιθανότητες.

Πηγή: Ημερησία