Ερώτηση προς την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Νίκη Κεραμέως, κατέθεσε ο Βουλευτής Βοιωτίας του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Μουλκιώτης, με την οποία ζητά δύο πράγματα: να παγώσουν οι αναδρομικοί καταλογισμοί σε βάρος συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ που έλαβαν και σύνταξη λόγω θανάτου του ή της συζύγου τους, και να ξεκαθαριστεί οριστικά ότι και αυτοί καλύπτονται από τη διαγραφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών που προβλέπει ο πρόσφατος νόμος.

Ειδικότερα, ο κ. Μουλκιώτης υπενθυμίζει τι προέβλεπε η εγκύκλιος 6/2018 του ΕΦΚΑ: όταν δικαιούχος βασικής σύνταξης του πρώην ΟΓΑ αιτούνταν σύνταξη λόγω θανάτου, η υπηρεσία όφειλε να τον καλέσει, να τον ενημερώσει για το ύψος της νέας σύνταξης και να του δώσει τη δυνατότητα να επιλέξει ποια από τις δύο θα κρατήσει. Η διαδικασία αυτή, ωστόσο, σύμφωνα με τις καταγγελίες δεν τηρήθηκε πάντοτε. Έτσι, συνταξιούχοι εισέπρατταν επί σειρά ετών και τις δύο συντάξεις, χωρίς να έχουν αποκρύψει το παραμικρό ή να έχουν παραπλανήσει τη διοίκηση, και σήμερα ο e-ΕΦΚΑ τούς κόβει τη βασική σύνταξη και ταυτόχρονα τους ζητά πίσω σημαντικά ποσά που τους κατέβαλλε ο ίδιος (!).

Όπως επισημαίνεται στο κείμενο της ερώτησης, το πρόβλημα οξύνεται ακόμη περισσότερο λόγω του άρθρου 91 του ν. 5322/2026. Με αυτό προβλέφθηκε η διαγραφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών κύριων συντάξεων σε συνταξιούχους λόγω θανάτου, εκτός αν αποδεικνύεται εκ προθέσεως παραπλάνηση της διοίκησης. Υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, όμως, φέρονται να ερμηνεύουν τη διάταξη έτσι ώστε η βασική σύνταξη του πρώην ΟΓΑ να μη θεωρείται «κύρια» και, κατά συνέπεια, να μένει εκτός προστασίας. Στο μεταξύ, οι ενστάσεις των συνταξιούχων ενώπιον των Τοπικών Διοικητικών Επιτροπών είτε εκκρεμούν είτε εξετάζονται με βάση αυτή ακριβώς την ερμηνεία. Το αποτέλεσμα είναι άνθρωποι προχωρημένης ηλικίας να ζουν σε καθεστώς οικονομικής και διοικητικής ομηρίας, χωρίς να ξέρουν αν, και πόσα, θα κληθούν τελικά να επιστρέψουν.

«Δεν είναι δυνατόν ηλικιωμένοι συνταξιούχοι, που δεν έκαναν κανένα λάθος, να καλούνται να πληρώσουν, χρόνια μετά, τις παραλείψεις του ίδιου του ασφαλιστικού φορέα. Όταν η ίδια η εγκύκλιος υποχρέωνε την υπηρεσία να ενημερώσει τον συνταξιούχο και να του δώσει το δικαίωμα επιλογής, η ευθύνη δεν μπορεί να μεταβιβάζεται σε εκείνον. Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει καθαρή απάντηση και, μέχρι τότε, να παγώσει κάθε διαδικασία είσπραξης», δηλώνει σε αυτό το πλαίσιο ο κ. Μουλκιώτης, ενώ με την ερώτησή του ζητά να μάθει:

-αν έχει δοθεί οδηγία από τον e-ΕΦΚΑ ότι η βασική σύνταξη του πρώην ΟΓΑ δεν εμπίπτει στη ρύθμιση του άρθρου 91 του ν. 5322/2026 και, εάν ναι, σε ποια νομική βάση στηρίζεται,

-με ποιον τρόπο αντιμετωπίζονται οι περιπτώσεις όπου η υπηρεσία δεν τήρησε τη διαδικασία ενημέρωσης και επιλογής που προέβλεπε η εγκύκλιος 6/2018,

-αν θα αναληφθεί άμεσα νομοθετική ή ερμηνευτική πρωτοβουλία, ώστε να αποσαφηνιστεί οριστικά το καθεστώς των συνταξιούχων αυτών και να αντιμετωπιστούν οι καταλογισμοί όπου δεν υπάρχει δόλος,

-αν θα ανασταλούν, μέχρι την οριστική λύση, οι διαδικασίες αναζήτησης και είσπραξης των ποσών, ώστε οι ηλικιωμένοι συνταξιούχοι να μην αναγκάζονται να προσφύγουν στα δικαστήρια.