Ως φοιτητής, πριν αρκετά χρόνια, πολλάκις άκουγα τα αιτήματα φοιτητικών παρατάξεων, κυρίως εκ της αριστεράς, αναφορικά με την «δωρεάν» παιδεία. Είθισται στις μέρες μας να γίνεται λόγος από τους ίδιους χώρους, όχι μόνο για «δωρεάν» παιδεία, αλλά «δωρεάν» σίτιση, στέγαση, μετακίνηση. Χρόνια αργότερα και εκτός του πανεπιστημίου, μακριά από την νεανική αφέλεια, συχνά ακούγονται παρόμοιες προτάσεις και απαιτήσεις που αφορούν σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας, από την παιδεία, την υγειά μέχρι και την παροχή παντός είδους επιδομάτων. Η πανδημία του κορωνοϊού αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπου μετά το κλείσιμο της οικονομίας - μέσω του κρατικού παρεμβατισμού - δόθηκαν επιδόματα, ή «δωρεάν χρήματα» σε όλους επλήγησαν.

Τα ανωτέρω οδηγούν σε ένα πολύ σημαντικό ερώτημα, το οποίο η γλωσσολογική προπαγάνδα του όρου «δωρεάν» και του «δημόσιου» φαίνεται πως αγνοεί συνειδητά, ποιος πληρώνει για όλα τα «δωρεάν», για τα επιδόματα, για τα κρατικά προγράμματα; Η χρηματοδότηση υλοποιείται είτε μέσω της φορολογίας, είτε μέσω του δανεισμού, είτε μέσω του πληθωρισμού. Και στις τρεις περιπτώσεις, ο φορολογούμενος, εν ολίγοις, εμείς οι ίδιοι, οι πολίτες, πληρώνουμε για τις «δωρεάν» παροχές που λαμβάνουμε, ή στη περίπτωση των επιδομάτων το κράτος ουσιαστικά μας δίνει πίσω τα ίδια τα λεφτά μας. Ergo, «δωρεάν» παιδεία, υγεία, μετακίνηση, σίτιση, στέγαση, κ.α, αποτελούν μονάχα ένα μύθο, ένα μέρος της πολιτικής γλωσσολογικής προπαγάνδας.

Παρ΄αυτά η ιδέα για «δωρεάν» αγαθά και παροχές, χρηματοδοτούμενα από τους φορολογούμενους, θέλγει ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού. Πολλοί όμως από όσους υποστηρίζουν τέτοιες απόψεις, ίσως αλλάξουν γνώμη στη προοπτική της δραματικής αύξησης της φορολόγησης τους, ώστε να χρηματοδοτηθούν αυτά τα «δωρεάν» προγράμματα, εξ ου και η ουσία της γλωσσολογικής προπαγάνδας. Αξίζει να σημειωθεί πως στις Σκανδιναβικές χώρες, οι οποίες φημίζονται για το κοινωνικό κράτος τους, η υψηλή φορολογία τους επηρεάζει κυρίως την μεσαία και τις κατώτερες οικονομικά τάξεις, και όχι τους πλούσιους, όπως πιστεύουν, λανθασμένα, πολλοί.

Μια ρηξικέλευθη ιδέα, για την εποχή που ζούμε, θα ήταν η μείωση των κρατικών δαπανών και της φορολογίας, ώστε να πολίτες να έχουν την δυνατότητα να έχουν πρόσβαση στη παιδεία, στην υγεία, να μπορούν να αγοράσουν το δικό τους σπίτι, δίχως να υπάρχει ανάγκη να κρατικά προγράμματα, τα οποία κοστίζουν υπερβολικά και δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Αντιθέτως, τουλάχιστον έτσι φαίνεται, μέρα με τη μέρα η σχέση των πολιτών με το κράτος γίνεται όλο και πιο στενή και όλο πιο αναγκαία για την επιβίωση των τελευταίων.

«Ένα από τα μεγαλύτερα θέματα της δημόσιας συζήτησης της εποχής μας αφορά το πόσα από τα λεφτά σας πρέπει να ξοδευτούν από το κράτος και πόσα πρέπει να κρατήσετε εσείς για να ξοδέψετε στις οικογένειες σας. Ας μην ξεχάσουμε ποτέ αυτή τη θεμελιώδη αλήθεια, το κράτος δεν έχει καμία πηγή χρημάτων εκτός από τα χρήματα τα οποία κερδίζουν μόνοι τους οι άνθρωποι. Αν το κράτος επιθυμεί να ξοδέψει παραπάνω μπορεί να το κάνει μόνο δανείζοντας τις δικές σας αποταμιεύσεις, ή αυξάνοντας την φορολογία σας. Και δεν είναι σωστό σκεπτικό πως κάποιος άλλος θα τα πληρώσει, γιατί αυτός ο άλλος είστε εσείς. Δεν υπάρχουν δημόσια χρήματα, υπάρχουν μόνο χρήματα φορολογούμενων.» - Margaret Thatcher