Μέση Ανατολή: Μια αιφνίδια ανακωχή με πολλά ερωτήματα
Του Δημήτρη Μάρδα Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ π. Αν. Υπουργό Οικονομικών και Υφ/γό Εξωτερικών
Με αιφνίδιο –μάλλον μη αναμενόμενο τόσο σύντομα– τρόπο ο πρόεδρος Τραμπ μετά από 12 ημέρες πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν ανακοίνωσε την ανάγκη για ανακωχή. Εφόσον θεώρησε ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, (Fordow, Natanz, Isfahan) τέθηκαν εκτός λειτουργίας, έθεσε τα γρανάζια της διπλωματίας σε κίνηση και μέσω της δημόσιας πίεσης στόχευσε στην κατάπαυση του πυρός.
Ο πρόεδρος Τραμπ με τη συμπεριφορά αυτή δείχνει την πρόθεσή του για αποφυγή μιας μακροχρόνιας στρατιωτικής εμπλοκής, ενώ παράλληλα διατηρεί σε ισχύ τις κυρώσεις εις βάρος του Ιράν επιδιώκοντας την αλλαγή του καθεστώτος.
Ερμηνείες της μάλλον βεβιασμένης διπλωματικής λύσης:
1.Ο κύριος στόχος των ΗΠΑ, η καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν. Οπότε δεν υπάρχει λόγος συνέχισης των εχθροπραξιών. Από την άλλη ο Ιρανικός πύραυλος κατά της Αλ Ουντέιντ, της μεγαλύτερης αμερικανικής βάσης στη Μέση Ανατολή, εύλογα προβλημάτισε. Η επίθεση βέβαια είχε περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα. Ακόμη, η χρήση υπερηχητικών πυραύλων εκ μέρους του Ιράν, μάλλον τρόμαξε.
Τέλος, η αδυναμία του Ιράν σε σύγχρονα πολεμικά αεροπλάνα μπορεί να καλυφθεί με το νοίκιασμα Ρωσικών ή Κινεζικών αεροσκαφών και πιλότων ανταγωνιστικών των F-35. Το Ιράν με τη ρήξη αυτή έδειξε τα δόντια του απαντώντας στους στοχασμούς του προέδρου Τραμπ για το «Make Iran Great Again». Παρομοιάζουν οι σκέψεις του προέδρου με εκείνες περί Ριβιέρας στη Λωρίδα της Γάζας.
2.Το τοίχος του αντιπυραυλικού συστήματος του Ισραήλ, το Iron Dome, λειτούργησε αποτρεπτικά κόβοντας όμως μόνο το 90% των πυραύλων του Ιραν (από τους 400-520). Το 10% βρήκε τους στόχους του προκαλώντας 30.809 ζημιές σε κτήρια, 3.713 καταστροφές σε αυτοκίνητα. Περισσότεροι από 15.000 πολίτες εγκατέλειψαν τα σπίτια τους. Οι νεκροί είναι μόνο 29, ενώ οι τραυματίες ξεπερνούν τους 3.000. Ως προς το Ιράν οι νεκροί, με τις πιο δυσμενείς εκτιμήσεις, ανέρχονται από 610 ως 974 άτομα και οι τραυματίες από 3-4,7χιλιάδες.
3.Το μη άτρωτο όμως Iron Dome και οι ζημιές που προκλήθηκαν εύλογα προκάλεσαν ένα άσχημο ψυχολογικό κλίμα στους Ισραηλινούς. Επιπλέον, καθώς το Ισραήλ έχασε το ηθικό του πλεονέκτημα λόγω της πολιτικής του εις βάρος των Παλαιστινίων στη Γάζα, ουδείς στο πλανήτη το συμπαραστάθηκε.
4.Ο πόλεμος Ισραήλ-Ιράν με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και η συνέχιση του εύλογα οδηγεί σε ένα πόλεμο φθοράς της υπερδύναμης. Ο πόλεμος όμως αυτός της φθοράς στοιχίζει κάτι δισεκατομμύρια (1 δις δολάρια ημερησίως) στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό της χώρας. Να σημειωθεί ότι το Δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ανέρχεται σε 36 τρις δολάρια, με ΑΕΠ 24 τρις δολάρια περίπου, το 2024. Το Ιραν με τη βοήθεια της Κίνας και Ρωσίας είναι οι πρωταγωνιστές αυτού του πολέμου φθοράς. Δίνοντας Κίνα και Ρωσία πυραυλικά ή οτιδήποτε άλλα οπλικά συστήματα στο Ιράν απολαμβάνουν από μακριά την ταλαιπωρία των ΗΠΑ. Κτίζουν ένα όμοιο σενάριο εκείνου που έχτισαν οι ΗΠΑ μέσω της Ουκρανίας στη Ρωσία. Εκεί οι Δυτικοί μοιράζοντας όπλα στην Ουκρανία και χωρίς ούτε ένα νεκρό στρατιώτη, έχουν υποβάλλει τη Ρωσία σε ένα πόλεμο φθοράς, που εύλογα την αδυνατίζει.
5.Ο Adam Smith, Κλασσικός οικονομολόγος, στα τέλη του 18ου αιώνα υποστήριζε το αυτονόητο: Το διεθνές εμπόριο είναι η εγγύηση της ειρήνης, οπότε αποτρέπει τους πολέμους. Οι πάντες ζημιώνονται από το εν δυνάμει κλείσιμο του Περσικού κόλπου μέσω των στενών του Xoρμούζ. Η Κίνα εισάγει το 80%του πετρελαίου της από τις εκεί περιοχές. Περίπου 17-20 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα διακινούνται μέσω της Διώρυγας του Χορμούζ, καλύπτοντας περίπου 20–30% της παγκόσμιας ποσότητας πετρελαίου.
Οι ΗΠΑ καλύπτουν περίπου το 10% των αναγκών τους σε πετρέλαιο από χώρες του Περσικού Κόλπου. Η ποσότητα είναι μικρή, αλλά οι επιπτώσεις της αύξησης της τιμής του πετρελαίου είναι σημαντικές ακόμη και στις ΗΠΑ. Μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου τινάζει στον αέρα την προεκλογική υπόσχεση του προέδρου Τραμπ για τιμή/γαλόνι βενζίνης στα 2 δολάρια (1 γαλόνι=3,78 λίτρα). Ως προς την Ευρώπη περίπου το 20–22 % των εισαγωγών αργού πετρελαίου της προέρχονται από χώρες του Περσικού Κόλπου, ποσότητα που μεταφράζεται σε 3,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
6.Τέλος, σχεδόν όλο το λαθρεμπόριο ρωσικού πετρελαίου πραγματοποιείται μέσω του κόλπου. Τάνκερ που «σβήνουν» την ύπαρξη τους από τα συστήματα εντοπισμού τους, όπως το AIS (Automatic Identification System), GPS / GNSS Δέκτες κ.λπ, (τα συστήματα εντοπισμού πετιούνται στη Θάλασσα) φορτώνουν αργό πετρέλαιο από τη Ρωσία, το μεταφέρουν στον Περσικό κόλπο, το βαπτίζουν Καταριανό ή Σαουδαραβικό ή οποιασδήποτε άλλης χώρας του Περικού και το πωλούν παντού.
Συμπερασματικά, η κυριαρχία των οικονομικών παραγόντων έναντι των πολιτικών σκοπιμοτήτων είναι ίσως η κυρίαρχη ερμηνευτική μεταβλητή της απότομης αλλαγής πλεύσης του προέδρου Τραμπ.

`Αλλα άρθρα του/της Γιώργος Πέππας
Ανατίναξαν ΑΤΜ στο Ακραίφνιο όμως έφυγαν με άδεια χέρια
Τα ξημερώματα του Σαββάτου 6 Ιουνίου 2026 άγνωστοι δράστες προκάλεσαν έκρηξη σε ΑΤΜ που βρίσκεται στο Ακραίφνιο Βοιωτίας...
Μεγάλη διάκριση για το Γυμνάσιο Αλιάρτου - Κέρδισε τη 1η θέση σε Διεθνή Διαγωνισμό
Ο Δήμαρχος Αλιάρτου-Θεσπιέων, κ. Γιώργος Αραπίτσας γνωστοποίησε πως Γυμνάσιο Αλιάρτου «Ελικωνίδες Μούσες» κέρδισε την 1η θέση καλύτερης...
Τοποθετήθηκε η ράμπα ΑμεΑ στο Σαράντι - «Η θάλασσα ανήκει σε όλους»
Ο Πρόεδρος της Δ.Κ. Χωστίων, κ. Σεραφείμ Δέδες, έκανε γνωστό με ανάρτησή του πως τοποθετήθηκε η ράμπα ΑμεΑ στην παραλία του Σαραντίου...
Προχωρά το φράγμα Νεοχωρίου Δομοκού και η χρηματοδότηση για νέο Δημαρχείο
Ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός συμμετείχε την Τρίτη 02 Ιουνίου 2026 στην τακτική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου....
Πάνω από 1.000 μαθητές συμμετείχαν στη δράση: «Το τόξο του Οδυσσέα»
Περισσότεροι από 1.000 μαθητές, από 23 σχολικές μονάδες, συμμετείχαν στην εκπαιδευτική δράση: «Το τόξο του Οδυσσέα»...
Βρέθηκε φυτεία κάνναβης με 77 δενδρύλλια στη Φωκίδα
Μετά την κατάλληλη αξιοποίηση πληροφοριακών στοιχείων αστυνομικών του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης...
Δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και καθαρισμού στην παραλία Λιβαδόστρας
Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, στο πλαίσιο των εθελοντικών και εκπαιδευτικών του δράσεων, πραγματοποίησε...
Με 4 θέματα συνεδριάζει το Δ.Σ. του Δήμου Λεβαδέων στις 10 Ιουνίου 2026
Την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026, συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λεβαδέων, με τα παρακάτω θέματα:
Ασφαλείς και καθαρές οι ακτές κολύμβησης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας
Ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος των εκτεταμένων δειγματοληπτικών ελέγχων στα θαλάσσια ύδατα όλων των Περιφερειακών...









