ΑρχικήΕιδήσειςΚόσμοςΓιώργος Πέππας: Η καταστροφή της τέχνης στον βωμό της πολιτικής ορθότητας

ΚΟΣΜΟΣ

Γιώργος Πέππας: Η καταστροφή της τέχνης στον βωμό της πολιτικής ορθότητας

Γιώργος Πέππας: Η καταστροφή της τέχνης στον βωμό της πολιτικής ορθότητας

Ελευθερία είναι το δικαίωμα να λες στους ανθρώπους αυτό που δεν θέλουν να ακούσουν. - Τζωρτζ Όργουελ

Τρίτη, 23 Ιουνίου 2020

Γιώργος Πέππας

Ζούμε σε ιδιαίτερα ανησυχητικές εποχές, εποχές όπου οι ιδέες και οι απόψεις ανθρώπων που έζησαν σε προηγούμενους αιώνες, φαντάζουν ιδιαίτερα προοδευτικές και ρηξικέλευθες. Εποχές όπου σε μια ιδεολογική φρενίτιδα, σειρές, ταινίες αλλά και βιβλία χαρακτηρίζοντας ως «προσβλητικά» με αποτέλεσμα ή να αφαιρούνται ή να αλλοιώνονται. Μια σκηνή, μια λέξη, μια παράγραφος, μικρές αλλαγές που στοχεύουν να κάνουν τα έργα και τα βιβλία, λιγότερο «προσβλητικά», να υιοθετήσουν μοντέρνες ευαισθησίες. Το παρελθόν εξετάζεται εξονυχιστικά από «κοινωνικά ευαίσθητους» ανθρώπους, οι οποίοι αποφασίζουν τι μπορεί να αντέξει ένας μοντέρνος άνθρωπος και τι όχι. Αλίμονο αν κάποιος στον 21ο αιώνα ακούσει μια ρατσιστική ή σεξιστική προσβολή από μια ταινία του 1920, ή διαβάσει Σαίξπηρ, ποιος ξέρει τι μπορεί να πάθει; Ίσως προσβληθεί! Ζούμε σε μια εποχή όπου η διαφορετική άποψη, δεν θεωρείται το συστατικό ενός επικοδομητικού διάλογου, αλλά ως κάτι επικίνδυνο που πρέπει να κορνιοτοποιηθεί.

Ορισμένοι δε, θεωρούν πως τέτοιες αλλαγές δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικό θέμα, άλλωστε, που είναι το κακό; Οι αλλαγές αυτές απλώς προστατεύουν ορισμένους ανθρώπους από προσβολές.

Αρχικά, αν σαν κοινωνία βρισκόμαστε σε τέτοια κατάσταση ώστε ενήλικες άνθρωποι πρέπει να προστατευτούν από ταινιές και βιβλία, από ιδέες, απόψεις και πτυχές της πραγματικότητας, της ιστορίας και της ανθρώπινης φύσης, κάτι πάει πάρα πολύ στραβά με την κοινωνία μας. Όμως το ερώτημα είναι, που σταματάνε αυτές οι αλλαγές; Πρόκειται να σταματήσουν σε ορισμένες παλαιές ταινίες; Σε ορισμένα, «προσβλητικά» βιβλία, ποιήματα, έργα τέχνης, θεατρικά έργα; Όχι. Θα έρθει κάποια στιγμή που οι άνθρωποι αυτοί, που ζητούν μετά φρενίτιδας την φίμωση, την αλλαγή, την απαγόρευση, θα ζητήσουν κάτι που θα ξεπερνάει τα όρια, όμως τότε θα είναι πολύ αργά για να σταματήσουν. Τότε θα έχουμε υποκύψει ήδη στους εκβιασμούς, στους εκφοβισμούς, στις απειλές. Ίσως ορισμένες πτυχές της ιστορίας, σε λίγα χρόνια, θεωρηθούν «προσβλητικές». Ίσως ορισμένες πτυχές της επιστήμης. Θα πρέπει να αλλοιωθούν, να διαγραφούν, να αποσιωποιηθούν, ώστε να μην «προσβάλλουμε».

Οι ταινίες, οι σειρές, τα βιβλία, το θέατρο, η ίδια η τέχνη, είναι μέρος του εαυτού μας, της κοινωνίας μας, της κουλτούρας και του πολιτισμού μας. Η τέχνη ως στόχο να προσβάλει, να ασκεί κριτική, να πιέζει την κοινωνία και να δημιουργεί ελεύθερα, να εκφράζει ελεύθερα, όχι να υποτάσσεται στη καθεστηκυία τάξη, να ελέγχεται, να τιθασεύεται από ανθρώπους που «γνωρίζουν» τι είναι «καλύτερο» για εμάς, τους πληβείους. Με την τέχνη οι άνθρωποι εκφράζουν τα όνειρα τους, τους φόβους τους, τα συναισθήματα τους, παρουσιάζουν την καλύτερη πτυχή της ανθρωπότητας ή την χειρότερη. Μέσω αυτής εξιστορούνται έρωτες, μίση, εκφράζεται η λύπη ή η χαρά και όλα αυτά είναι δυνατά λόγω της ελευθερίας που απολαμβάνουμε. Όμως ορισμένοι θεωρούν πως η τέχνη, τα βιβλία, τα τραγούδια, τα ποιήματα, οι ταινίες, οι πίνακες ζωγραφικής, πρέπει να ελέγχεται, να αλλοιώνεται, να φιμώνεται, ώστε να μην «προσβάλει».

Οι αλλαγές μπορεί να είναι μικρές αυτή τη στιγμή, να μην μας αγγίζουν ακόμη, αλλά όσο τις αγνοούμε, όσο προσπαθούμε να κατευνάσουμε αυτά τα άτομα, τα οποία δεν θα είναι ευχαριστημένα ποτέ, τόσο περισσότερο θάρρος θα έχουν, τόσο μεγαλύτερες αλλαγές θα γίνονται, ώσπου μια μέρα, η τέχνη που θαυμάζουμε σήμερα, η ίδια η κοινωνία μας, θα έχει διαστρεβλωθεί σε μια φθηνή, φιλτραρισμένη, «ασφαλής» και στείρα απομίμηση του πρώην εαυτού της. Η τέχνη αποτελεί μέρος του εαυτού μας, του ποιοι ήμασταν, ποιοι θα θέλαμε να γίνουμε. Είναι οι φιλοδοξίες μας, οι φόβοι μας και η κληρονομία μας. Αν αφήσουμε να εκφυλιστεί, τότε πραγματικά είμαστε χαμένοι.