Ανά τακτά χρονικά διαστήματα έρχονται, συνήθως από τα ΜΜΕ, στο επίκεντρο της επικαιρότητας βίαιες αναταραχές, διαδηλώσεις, πόλεμοι ή ακόμη και εμφύλιες συρράξεις σε χώρες που συνήθως ανήκουν είτε στην Αφρική είτε στην Ασία, καθώς στην Ευρώπη και την Αμερική είθισται να επικρατεί μια σταθερότητα, με πολλούς στη Δύση να «διαδηλώνουν», με αναρτήσεις στα social media, ή με πορείες, που επιδιώκουν να ασκήσουν πίεση στις κυβερνήσεις των Δυτικών χωρών, ούτως ώστε να παρέμβουν, με κάποιον τρόπο, ώστε να σταματήσει το ένα ή το άλλο δεινό, ή ευελπιστούν πως ο ένας δικτάτορας ή ο άλλος τύραννος θα σταματήσει να τυραννάει τον λαό του, επειδή διαδηλώνουν οι Δυτικοί.

Βέβαια, εγείρεται σε αυτό το σημείο το ερώτημα, θα πρέπει δυτικές χώρες, όπως η Γαλλία, η Αγγλία ή οι Η.Π.Α., να παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών, και αν ναι με ποιον τρόπο, ή θα πρέπει να ασχολούνται με τα δικά τους προβλήματά; Το θέμα αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, λαμβάνοντας υπόψη παράλληλες συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα στη Δύση, γύρω από ζητήματα του πολιτισμού μας και της κουλτούρας μας αλλά και της ιστορίας μας, σε μια εποχή όπου μας λένε, κυρίως άτομα του προοδευτικού χώρου, πως πρέπει να ανεχόμαστε τα πάντα, πως όλες οι κουλτούρες είναι ίσες, και αν διαφωνεί κανείς είναι ρατσιστής, ακραίος, φασίστας, κ.ο.κ., ενώ η ιδέα πως η δική μας κουλτούρα είναι «καλύτερη» θεωρείται ανάθεμα.

Η αποικιοκρατία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, μεταξύ πολλών άλλων, ως η παρέμβαση που ζητούν σήμερα τόσοι πολλοί, με τα Δυτικά κράτη να επιβάλουν πολλές φορές αξίες τους στον υπόλοιπο κόσμο, ακόμη και αν δεν το αντιλαμβάνονται πολλοί ακτιβιστές. Στο μυαλό μου έρχεται ένα περιστατικό που σημειώθηκε στην Ινδία, όπου το 1829 ο Βρετανός κυβερνήτης, Λόρδος William Bentinck, απαγόρευσε το έθιμο «Σάτι», στο οποίο οι γυναίκες καίγονταν στη πυρά μαζί με τους νεκρούς συζύγους τους, ενώ όταν ζητήθηκε να σεβαστούν οι Βρετανοί τα έθιμα του γηγενή πληθυσμού, ο Αντιστράτηγος Charles Napier αποκρίθηκε πως: «Αυτό το κάψιμο των χηρών είναι το έθιμο σας· ετοιμάστε την νεκρική σωρό. Αλλά και το έθνος μου έχει ένα έθιμο. Όταν οι άντρες καίνε ζωντανές γυναίκες, τους κρεμάμε και κατάσχουμε όλη την περιουσία τους. Οι ξυλουργοί μου θα στήσουν, επομένως, αγχόνες στις οποίες θα κρεμάσουν όλους τους εμπλεκόμενους όταν η χήρα καεί. Ας ενεργήσουμε όλοι σύμφωνα με τα εθνικά έθιμα.» Θέτω εδώ το ερώτημα, οι αποικιοκράτες Βρετανοί θα έπρεπε να είχαν σεβαστεί τα τοπικά έθιμα και να επιτρέψουν να συνεχιστεί το έθιμο «Σάτι», ή έπραξαν ορθά και το απαγόρευσαν δια της βίας;

Διότι, αν σεβόμαστε όλες τις κουλτούρες, αν όλες είναι ίδιες, αν πρέπει να ανεχόμαστε κάθε άποψη και κάθε ιδέα, διότι ζούμε σε «προοδευτικές» κοινωνίες, πως δύναται να παρέμβουμε στις εσωτερικές υποθέσεις μιας άλλης χώρας και να επιβάλλουμε το «σωστό»; Τι είναι το σωστό, σε έναν κοσμικό κόσμο, αμοραλιστικό και ρελατιβιστικό; Πως γίνεται να θεωρήσουμε ότι οι δικές μας αξίες, π.χ. περί ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών, είναι «καλύτερες» από τις αξίες ενός άλλου κράτους, που δεν αποδέχεται αυτή την ισότητα; Σε έναν κόσμο «ανοχής» κάθε τι διαφορετικού και μη δυτικού, πως γίνεται να κατακρίνει κανείς θεοκρατικά κράτη, δικτατορίες, τυραννίες, ή βασιλικά καθεστώτα, δίχως να είναι υποκριτής; Η απάντηση είναι πως αν κανείς ασπάζεται την μοντέρνα ιδέα της «ισότητας» όλων των αξιών και πως όλες οι κουλτούρες είναι ίδιες, πως δεν υπάρχουν δηλαδή διαφορές, και πως θα πρέπει να ανεχόμαστε κάθε πράξη στη κοινωνία μας, «αφού είμαστε προοδευτικοί», δεν δύναται να παρέμβουμε στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών, δίχως να είμαστε υποκριτές.  

Ένα μεγάλο μέρος της Δύσης απεχθάνεται, δυστυχώς, κάθε τι δυτικό, τις αξίες μας, που φυσικά διαφέρουν από χώρα σε χώρα, την κουλτούρα, τα έθιμα, τις ιδέες, τον τρόπο ζωής μας. Ταυτόχρονα όμως αντιλαμβάνονται πως οι εξελίξεις σε άλλες χώρες είναι απάνθρωπες, και η φυσική τους αντίδραση είναι πως πρέπει κάτι να γίνει. Τι πρέπει να γίνει όμως; Να ασκήσουμε συλλογικά οικονομική και διπλωματική πίεση; Η Βόρειο Κορέα αποδεικνύει πως κάτι τέτοιο ενδέχεται να αποτύχει. Να παρέμβουμε στρατιωτικά; Οι αέναες παρεμβάσεις των Η.Π.Α. και πολλών άλλων Δυτικών κρατών σε χώρες όπως η Λιβύη, και το Αφγανιστάν, δείχνουν αφενός πως η Δύση έχει την δύναμη να παρέμβει στρατιωτικά, αλλά πως όταν παρεμβαίνει, αποσταθεροποιεί τις χώρες και τις περιοχές στις οποίες κάνει αυτές τις παρεμβάσεις, χειροτερεύοντας την κατάσταση. Ποιο είναι το επόμενο βήμα; Να δημιουργούνται ξανά αποικίες στις οποίες θα επιβάλει η Δύση το «σωστό»; Θυμάμαι να διαβάζω πως ένα από τα επιχειρήματα κατά της αποικιοκρατίας ήταν η αυτοδιάθεση των λαών, επομένως είτε οι λαοί έχουν αυτοδιάθεση και ελευθερία, που σημαίνει πως είναι ελεύθεροι και ενδέχεται να αποτύχουν καταστροφικά, είτε η Δύση θα πρέπει να επιβληθεί βιαίως σε όλη την οικουμένη, ώστε να την «σώσει», κάτι ιδιαίτερα παράλογο και γελοίο.

Θαρρώ πως η λύση είναι αρχικά να αποδεχτούμε πως δεν έχουμε την δυνατότητα, και πολλές φορές την θέληση και την ικανότητα, να «σώσουμε» όλη την οικουμένη, και πως συνήθως πολλοί λαοί και χώρες δεν επιθυμούν να «σωθούν» από εμάς. Πρέπει να σεβαστούμε την ελευθερία των ανθρώπων να αποφασίσουν για τον εαυτό τους, ακόμη και αν αποφασίσουν λάθος. Αυτό δεν σημαίνει πως θα αδιαφορούμε και θα εθελοτυφλούμε για να μην ζημιωθούμε, ή πως ακόμη θα συμβάλλουμε στα δεινά αυτών για προσωπικό μας όφελος, αλλά πως θα πρέπει να αντιληφθούμε τα δικά μας όρια. Είναι απόλυτα σεβαστό και λογικό το να ασκήσουμε πίεση διπλωματικά και οικονομικά, να θέσουμε κυρώσεις, να δώσουμε άσυλο σε πραγματικούς πρόσφυγες και να είμαστε πάντα έτοιμοι και πρόθυμοι να παρέμβουμε και να δώσουμε γνώσεις και στήριξη σε χώρες που θέλουν να ασπαστούν τις αξίες μας και την κουλτούρα μας, όπως έγινε με την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ. Ακόμη όμως και αυτά, είναι μονάχα δυνατά αν έχουμε πίστη και αυτοπεποίθηση στον εαυτό μας, μια Δύση που μισεί κάθε τι δυτικό, δεν έχει να προσφέρει τίποτα σε κανέναν, πέρα από άδειες υποσχέσεις.