Η ραγδαία κατάρρευση των τιμών του κακάο αποτελεί ένα γεγονός που κλυδωνίζει συθέμελα τη βιομηχανία της σοκολάτας παγκοσμίως. Ήδη, η μεγαλύτερη εταιρεία επεξεργασίας σοκολάτας παγκοσμίως Barry Callebaut υφίσταται τις βαριές συνέπειες, αναγκαζόμενη να προχωρήσει σε δραστική υποβάθμιση των προβλέψεών της για την κερδοφορία. Η εταιρεία εκπέμπει σήμα κινδύνου για τις επιπτώσεις από την απότομη πτώση στις τιμές της πρώτης ύλης, σε συνδυασμό με την πλεονάζουσα παραγωγή και τις συνεχιζόμενες διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα. Οι ανακοινώσεις αυτές προκάλεσαν ισχυρούς τριγμούς στις αγορές, στέλνοντας τη μετοχή της σε «βουτιά» άνω του 15%.

Το παράδοξο της «αρνητικής τιμολόγησης»

Η Barry Callebaut, με έδρα τη Ζυρίχη, βρέθηκε εκτεθειμένη στις ακραίες διακυμάνσεις του κακάο τα τελευταία δύο χρόνια.

Το πρόβλημα έγκειται στο φαινόμενο της αρνητικής τιμολόγησης, καθώς οι τιμές του κακάο στην αγορά κατέρρευσαν, η εταιρεία αναγκάζεται πλέον να χρεώνει λιγότερο τους πελάτες της για τα τελικά προϊόντα σοκολάτας, παρόλο που η ίδια είχε προμηθευτεί την πρώτη ύλη (κακάο) σε πολύ υψηλότερες τιμές το προηγούμενο διάστημα.

Γεωπολιτικά εμπόδια

Η πίεση στην απόδοση της εταιρείας (και κατ' επέκταση κι άλλων παραγωγών σοκολάτας), επιτείνεται από εξωτερικούς παράγοντες που πλήττουν την αλυσίδα εφοδιασμού, όπως΄οι διαταραχές που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν το προσωρινό κλείσιμο ενός σημαντικού εργοστασίου της στον Καναδά και τη γενικότερη αβεβαιότητα από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.

Σε επίπεδο αριθμών, ο όμιλος (ο οποίος προμηθεύει κολοσσούς όπως η Nestlé για τις KitKat και τα παγωτά Magnum) είδε τα επαναλαμβανόμενα κέρδη EBIT το πρώτο εξάμηνο να μειώνονται κατά 4,2% στα 310,9 εκατ. ελβετικά φράγκα (397 εκατ. δολάρια). Ο όγκος πωλήσεων υποχώρησε κατά 6,9% στους 1,01 εκατ. τόνους, αν και η εταιρεία τονίζει ότι η επίδοση αυτή παραμένει καλύτερη από τον μέσο όρο της αγοράς.

Γιατί οι τιμές στο ράφι παραμένουν υψηλες;

Παρά την κατάρρευση των τιμών του κακάο στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων, οι καταναλωτές δεν βλέπουν διαφορά. Οι τιμές της σοκολάτας στη λιανική παραμένουν αυξημένες κατά περίπου 10% σε σχέση με πέρυσι, πιέζοντας τη ζήτηση. Όπως εξηγεί στους FT ο Jon Cox, «χρειάζεται χρόνος μέχρι αυτή η κατάρρευση του κακάο να περάσει στις τιμές των καταστημάτων».

Πρόκειται για τη γνωστή «καθυστέρηση» με την οποία περνούν οι μειώσεις στους καταναλωτές. Αν και η πρώτη ύλη έχει υποχωρήσει από τα ιστορικά υψηλά των άνω των 12.000 δολαρίων ανά τόνο στα τέλη του 2024 σε περίπου 3.000–3.300 δολάρια σήμερα, οι τιμές των τελικών προϊόντων δεν έχουν ακολουθήσει την ίδια πορεία.

Ο βασικός λόγος είναι ότι τα προϊόντα που διατίθενται σήμερα έχουν παραχθεί όταν το κακάο ήταν πολύ ακριβότερο, ενώ οι εταιρείες συνεχίζουν να λειτουργούν με αποθέματα και συμβόλαια που έχουν «κλειδώσει» σε υψηλές τιμές. Την ίδια στιγμή, οι βιομηχανίες επιδιώκουν να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους τους μετά τις έντονες ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών.

Έτσι, η αποκλιμάκωση φτάνει με καθυστέρηση στον καταναλωτή και αναμένεται να γίνει αισθητή σταδιακά, πιθανότατα από το δεύτερο εξάμηνο του 2026, επιβεβαιώνοντας ότι στην αγορά τροφίμων οι αυξήσεις περνούν πιο γρήγορα από ό,τι οι μειώσεις.

Ψάχνει για καρτέλ στη σοκολάτα η Κομισιόν

Την ιδια ώρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους στον κλάδο της σοκολάτας σε δύο χώρες της ΕΕ, ερευνώντας εγκαταστάσεις εταιρείας για πιθανές πρακτικές καρτέλ και περιορισμού του ανταγωνισμού. Στο επίκεντρο βρίσκονται ενδείξεις για εμπόδια στη διακίνηση προϊόντων μεταξύ κρατών-μελών, που ενδέχεται να επηρεάζουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

Παράλληλα, η Επιτροπή διαθέτει ειδικό σύστημα για ανώνυμες καταγγελίες, δίνοντας τη δυνατότητα σε πολίτες και επιχειρήσεις να συμβάλλουν στον εντοπισμό πιθανών παραβάσεων, με πλήρη διασφάλιση της ανωνυμίας τους.

Η απειλή των φαρμάκων αδυνατίσματος

Κοιτώντας στο μέλλον, υπάρχει ένας νέος, μακροπρόθεσμος κίνδυνος για τη σοκολάτα στον ορίζοντα: τα φάρμακα απώλειας βάρους (GLP-1). O Cox θέτει το κρίσιμο ερώτημα για μια εταιρεία που ιστορικά βασίζεται σε τεράστιους όγκους πωλήσεων: «Σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν τα φάρμακα GLP-1, πόσο περιθώριο αύξησης έχουν πλέον οι πωλήσεις της σοκολάτας;».

Πηγή: Ημερησία