Η παρατεταμένη κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στους θεσμούς δεν αποτελεί μια παροδική κοινωνική δυσαρέσκεια. Είναι το άμεσο αποτέλεσμα της συστημικής διαφθοράς και της διαπλοκής που πλήττουν τη χώρα επί σειρά ετών. Όταν κάθε νομοθετική πρόταση αντιμετωπίζεται με καχυποψία και η διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων θεωρείται εκ προοιμίου προϊόν διαπλοκής, η κοινωνία οδηγείται στον πολιτικό κυνισμό και την ιδιώτευση. Ο πολίτης, εξουθενωμένος από μια φορολογική αφαίμαξη χωρίς ανταποδοτικό όφελος, επιλέγει την απάθεια ως βουβή διαμαρτυρία.

Για να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος, δεν αρκεί. η απλή καταγγελία. Αυτό που κατά κόρον γίνεται σήμερα. Η πραγματική απάντηση περνά μέσα από την πλήρη επανίδρυση της αυτοδιοίκησης. Το σημερινό συγκεντρωτικό μοντέλο, κάθε άλλο παρά αυτοδιοίκηση είναι· λειτουργεί ουσιαστικά ως ένας γραφειοκρατικός μηχανισμός, εξαρτημένος από την κεντρική εξουσία και ευάλωτος σε πελατειακές σχέσεις. Η ριζική εξυγίανση απαιτεί τη μετάβαση σε μια αυθεντική τοπική διακυβέρνηση, η οποία θα θωρακίζεται από την ψηφιακή διαφάνεια, την άμεση ιχνηλάτηση κάθε δημοσίου ευρώ και τον διαρκή έλεγχο μέσω ανεξάρτητων αρχών.

Σ’ αυτή την προσπάθεια, οι διακηρύξεις της Πολιτικής Οικολογίας αναδεικνύονται σήμερα πιο αναγκαίες από ποτέ, προτείνοντας ένα ολοκληρωμένο μοντέλο οργάνωσης. Η αποκέντρωση και η τοπικοποίηση της οικονομίας μεταφέρουν το κέντρο βάρους εκεί όπου οι πολίτες γνωρίζονται μεταξύ τους. Μέσα από εργαλεία και μορφές άμεσης δημοκρατίας, τοπικών δημοψηφισμάτων και υποχρεωτικών απολογισμών, η διαχείριση μικραίνει σε μέγεθος και ο έλεγχος περνά στα χέρια της κοινωνίας, εκμηδενίζοντας τις απρόσωπες εστίες διαπλοκής. ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ – ΕΛΕΓΧΟΣ – ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ.

Το κυριότερο, όμως, είναι η βαθιά ιδεολογική ανατροπή που προτείνει η Πολιτική Οικολογία: η στροφή προς την ήπια απο-ανάπτυξη, τη μίνι αυτάρκεια και την ενίσχυση της λιτής ευημερίας. Σήμερα η συστημική διαφθορά τρέφεται από το κυνήγι του αέναου κέρδους και την αλόγιστη σπατάλη των κονδυλίων. Όταν επαναπροσδιορίσουμε τις ανάγκες μας με βάση το μέτρο και τη βιωσιμότητα, τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα χάνουν το έδαφος πάνω στο οποίο αναπτύσσονται.

Η επανίδρυση της αυτοδιοίκησης πάνω στις πράσινες αρχές της αυτονομίας και της διαφάνειας είναι ο μόνος δρόμος για να περάσουμε από την απογοήτευση στην ενεργό συμμετοχή. Μόνο αν εκδημοκρατίσουμε τη λήψη των αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο, θα μπορέσει ο πολίτης να εμπιστευτεί ξανά τους θεσμούς και να γίνει συνδιαμορφωτής του μέλλοντος του.