Σε μια κίνηση χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη πετρελαϊκή ιστορία, οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να αποκτήσουν τον πλειοψηφικό έλεγχο ενός τεράστιου τμήματος των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε περίπου 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων και δημιουργώντας, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρική δεξαμενή πετρελαϊκών αποθεμάτων στον κόσμο μετά τη Saudi Aramco.

Τη συμφωνία ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, παρουσιάζοντάς την ως μια κίνηση που θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια των ΗΠΑ για τις επόμενες δεκαετίες. Η συμφωνία διαμορφώθηκε σε συνεργασία με την προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες και ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα.

«Με δική μου εντολή, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, σε στενή συνεργασία με την ιδιαίτερα σεβαστή προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες και μέσω μιας σύμπραξης με ιδιωτικές επιχειρήσεις, εξασφάλισαν τον πλειοψηφικό έλεγχο των ΗΠΑ σε περισσότερα από 65 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΒΑΡΕΛΙΑ αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων στη Βενεζουέλα, χωρίς κανένα κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ θα ελέγχουν το 55% της πραγματικής παραγωγής της νέας κοινοπραξίας, ενώ θα έχουν τη δυνατότητα να προμηθεύονται το πετρέλαιο σε τιμή κόστους.

Πρόκειται για μία από τις πιο επιθετικές παρεμβάσεις της Ουάσιγκτον σε οικονομία χώρας της Λατινικής Αμερικής εδώ και δεκαετίες και εντάσσεται στην προσπάθεια του Τραμπ να ενισχύσει την αμερικανική επιρροή στο Δυτικό Ημισφαίριο, περιορίζοντας παράλληλα την παρουσία της Κίνας στην περιοχή.

Παραχωρήσεις για 100 χρόνια

Το νέο σχήμα θα διαθέτει παραχωρήσεις διάρκειας 100 ετών σε πετρελαϊκά πεδία που συγκεντρώνουν περίπου 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων. Με αυτό το μέγεθος, η νέα οντότητα θα καταστεί, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, ο δεύτερος μεγαλύτερος εταιρικός κάτοχος αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων παγκοσμίως, πίσω μόνο από τη Saudi Aramco.

Η Ροντρίγκες επιβεβαίωσε τη συμφωνία μέσω Telegram, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορική». Όπως ανέφερε, αφορά 17 στρατηγικά πετρελαϊκά πεδία με συνολικά αποδεδειγμένα αποθέματα 65 δισ. βαρελιών και εκτιμάται ότι τα σχετικά έργα θα μπορούσαν να αποφέρουν 209 δισ. δολάρια σε φορολογικά έσοδα.

Η ίδια, πάντως, δεν αναφέρθηκε στα ποσοστά συμμετοχής που θα κατέχουν οι δύο πλευρές.

Η παραγωγή της κοινοπραξίας αναμένεται να εξυπηρετεί πολλαπλούς αμερικανικούς στόχους. Μέρος του πετρελαίου θα διοχετεύεται στις ΗΠΑ σε τιμή κόστους, ποσότητες θα χρησιμοποιούνται για την αναπλήρωση των Στρατηγικών Πετρελαϊκών Αποθεμάτων των ΗΠΑ, ενώ προβλέπεται να καλύπτονται και ανάγκες των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.

Τα μεγάλα ερωτήματα για τις επενδύσεις

Παρά το εντυπωσιακό μέγεθος της συμφωνίας, παραμένουν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της.

Το εγχείρημα εισάγει σημαντικό πολιτικό και νομικό ρίσκο, καθώς δεν είναι σαφές εάν μια μελλοντική αμερικανική κυβέρνηση θα διατηρούσε τη σημερινή πολιτική ούτε εάν μια διαφορετική κυβέρνηση στη Βενεζουέλα θα αναγνώριζε τους όρους μιας συμφωνίας με ορίζοντα ενός αιώνα.

Ο Κρις Κένεντι της Bloomberg Economics εκτίμησε ότι η προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να εξασφαλίσει μερίδιο στα πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας ενδέχεται τελικά να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις, ακριβώς εξαιτίας του πολιτικού κινδύνου που δημιουργεί.

Οι πετρελαϊκοί όμιλοι θα χρειαστεί να επενδύσουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για να αναβαθμίσουν τις εγκαταστάσεις και να αυξήσουν ουσιαστικά την παραγωγή. Το βενεζουελάνικο αργό είναι σε μεγάλο βαθμό εξαιρετικά βαρύ και απαιτεί ακριβές μονάδες αναβάθμισης προκειμένου να καταστεί εμπορικά αξιοποιήσιμο.

Η Chevron, η μοναδική αμερικανική εταιρεία που παράγει σήμερα πετρέλαιο στη Βενεζουέλα, απέφυγε να σχολιάσει τη συμφωνία. Το ίδιο έκανε και η ExxonMobil.

Αντιδράσεις στη Βενεζουέλα

Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεσα αντιδράσεις και στο εσωτερικό της χώρας, με επικριτές της Ροντρίγκες να την κατηγορούν ότι ουσιαστικά «παραδίδει» τον πετρελαϊκό πλούτο της Βενεζουέλας.

Παράλληλα, ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι η συμφωνία δεν συνοδεύτηκε από αναφορά σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εκλογών ή σε έναν οδικό χάρτη πολιτικής μετάβασης. Οι αντιδράσεις ενδέχεται να αυξήσουν την πίεση προς τη Ροντρίγκες, η δημοτικότητα της οποίας εμφανίζεται ήδη μειωμένη στις τελευταίες δημοσκοπήσεις.

«Είναι εντελώς πρωτοφανές», σχολίασε ο Αλεχάντρο Βελάσκο, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, προειδοποιώντας ότι η Βενεζουέλα κινδυνεύει να μετατραπεί σε «πεδίο δράσης του αμερικανικού καπιταλισμού».

Το πετρέλαιο στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής Τραμπ

Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη διεθνής αγώνας για την εξασφάλιση ενεργειακών προμηθειών, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει διαταράξει τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου. Ταυτόχρονα, ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με την ανησυχία των Αμερικανών ψηφοφόρων για τις τιμές της βενζίνης και τον πληθωρισμό ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Η Βενεζουέλα διαθέτει τεράστια αποθέματα, αλλά η παραγωγική της δυνατότητα απέχει σημαντικά από τα επίπεδα του παρελθόντος. Τον Ιούλιο η χώρα παρήγαγε περίπου 1,16 εκατ. βαρέλια ημερησίως, λιγότερα από τα μισά σε σχέση με μία δεκαετία νωρίτερα.

Η πολυετής υποεπένδυση, η αποχώρηση δυτικών ενεργειακών εταιρειών και η διαφθορά έχουν αφήσει σημαντικό μέρος των πετρελαϊκών υποδομών της χώρας σε κακή κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι τα τεράστια αποθέματα δεν μπορούν να μεταφραστούν αυτομάτως σε αντίστοιχα υψηλή παραγωγή.

Η κίνηση εντάσσεται στη λεγόμενη «Donroe Doctrine» του Τραμπ, δηλαδή στη στρατηγική επέκτασης και εδραίωσης της αμερικανικής επιρροής σε ολόκληρο το Δυτικό Ημισφαίριο. Μετά την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις και την ανάληψη της εξουσίας από τη Ροντρίγκες, η Ουάσιγκτον έχει επιδιώξει να αυξήσει τον έλεγχό της στους τεράστιους ενεργειακούς και ορυκτούς πόρους της χώρας.

Για τον Τραμπ, η συμφωνία της Βενεζουέλας αποτελεί ταυτόχρονα γεωπολιτικό, ενεργειακό και οικονομικό στοίχημα: περιορίζει την κινεζική επιρροή στην περιοχή, εξασφαλίζει δυνητικά φθηνότερη πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες αργού και ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια των ΗΠΑ σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.

Πηγή: newmoney.gr