Ο νέος οδικός χάρτης του ΥΠΕΝ προβλέπει συνολικά περίπου 5 δισ. ευρώ έως το 2030 για φθηνότερη ενέργεια. Οι δράσεις για μπαταρίες, αντλίες θερμότητας, θερμοσίφωνες, δημόσια κτίρια και διασυνδέσεις

Σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που αγγίζει περίπου 5 δισ. ευρώ στηρίζεται ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά περίπου 30% στην τριετία 2027-2029, με αιχμή την αποθήκευση ενέργειας, την εξοικονόμηση, τις διασυνδέσεις των νησιών και την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής.

Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο έχει ένα πακέτο 600 εκατ. ευρώ για την αποθήκευση ενέργειας, το οποίο χρηματοδοτείται με 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και 200 εκατ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής. Το ποσό δεν αποτελεί ενιαία επιδότηση προς τους καταναλωτές, αλλά χρηματοδοτικό πακέτο για διαφορετικές κατηγορίες έργων, από μπαταρίες σε ΟΤΑ και επιχειρήσεις έως μεγάλα έργα αποθήκευσης.

Ποιοι παίρνουν επιδότηση για αποθήκευση

Από τα νέα 200 εκατ. ευρώ της ρήτρας διαφυγής:

50 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε συστήματα αποθήκευσης στους ΟΤΑ, με επιδότηση 50%

50 εκατ. ευρώ αφορούν την αποθήκευση για αυτοκατανάλωση σε μη οικιακούς καταναλωτές, με ποσοστό ενίσχυσης 30%-40%

50 εκατ. ευρώ προορίζονται για μεγάλα έργα αποθήκευσης που συνδέονται με μονάδες ΑΠΕ

50 εκατ. ευρώ αφορούν αυτόνομες μπαταρίες.

Στόχος είναι η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης, από περίπου 700 MW σήμερα, να φτάσει το 1 GW έως το τέλος του 2026, το 1,5 GW το 2027, τα 3-4 GW το 2028 και τα 5-7 GW το 2030.

Η αποθήκευση θεωρείται κρίσιμη για να αξιοποιείται η φθηνή ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται τις ώρες υψηλής παραγωγής των ΑΠΕ και να διοχετεύεται στο σύστημα στις ώρες αιχμής.

«Η αποθήκευση είναι αυτή τη στιγμή το μεγάλο μας στοίχημα», έχει επισήμανε χθες σε συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, περιγράφοντας την ανάγκη για περισσότερη ευελιξία στο ηλεκτρικό σύστημα.

«Αλλάζω Θερμοσίφωνα»: έως 55% η επιδότηση

Για τα νοικοκυριά, σημαντική παρέμβαση είναι το νέο πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, στο οποίο εντάσσεται και η λογική του «Αλλάζω Θερμοσίφωνα».

Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 200 εκατ. ευρώ, με στόχο περίπου 100.000 δικαιούχους. Προβλέπονται περίπου 32.000 αντλίες θερμότητας και 68.000 ηλιακοί θερμοσίφωνες. Η επιδότηση ανέρχεται σε 50%, ενώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά φτάνει το 55%.

Η παρέμβαση εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, συνολικού ύψους περίπου 2,1 δισ. ευρώ, από το οποίο τα 1,7 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε ενεργειακές αναβαθμίσεις, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και αντλίες θερμότητας.

«Ηλέκτρα» και «Φοίβος – Αθηνά»

Στο ίδιο πακέτο παρεμβάσεων βρίσκονται και τα δημόσια κτίρια. Το πρόγραμμα «Ηλέκτρα» αφορά 49 δημόσια κτίρια, με προϋπολογισμό 117,39 εκατ. ευρώ, ενώ το πρόγραμμα «Φοίβος – Αθηνά» αφορά 246 σχολεία, με προϋπολογισμό 44,5 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, το ΥΠΕΝ υπολογίζει ότι μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί περίπου 1,6 δισ. ευρώ σε δράσεις ενεργειακής αποδοτικότητας, με περισσότερους από 260.000 ωφελούμενους.

Τα νησιά και οι χρεώσεις ΥΚΩ

Δεύτερος μεγάλος πυλώνας είναι η απανθρακοποίηση των νησιών, μέσω ενός Ταμείου ύψους περίπου 2,3 δισ. ευρώ. Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε ηλεκτρικές διασυνδέσεις, 977 εκατ. ευρώ σε ΑΠΕ και αποθήκευση, 200 εκατ. ευρώ σε έργα πολλαπλού σκοπού και 56 εκατ. ευρώ σε υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Η σύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα έχει άμεση επίπτωση και στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Η θερμική παραγωγή στα μη διασυνδεδεμένα νησιά κοστίζει περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως, κόστος που μέσω των ΥΚΩ επιβαρύνει τους καταναλωτές.

Στο σχέδιο προβλέπεται κρατική χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ για τις ΥΚΩ το 2027, όπως και το 2026, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση των καταναλωτών.

Από τις μπαταρίες μέχρι τα φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια

Παράλληλα, προωθείται νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, με στόχο να μπορούν νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ΟΤΑ να παράγουν και να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια.

Η αυτοκατανάλωση έχει ήδη ξεπεράσει το 1,1 GW, ενώ στο νέο πλαίσιο προβλέπονται απλούστεροι κανόνες για το net billing, δυνατότητα αυτόνομης αποθήκευσης, συλλογική αυτοκατανάλωση σε πολυκατοικίες και παραγωγή από τρίτους. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών σε μπαλκόνια, ισχύος έως 800 W, με συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφαλείας.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει μια διαφορετική πηγή κόστους: τις ρευματοκλοπές και τις μη τεχνικές απώλειες, οι οποίες εκτιμώνται περίπου στα 450 εκατ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2022-2024.

Μέχρι το τέλος του 2026 αναμένεται να έχουν εγκατασταθεί περίπου 2,4 εκατ. έξυπνοι μετρητές, καλύπτοντας περίπου τα δύο τρίτα της ενέργειας που διανέμεται από τον ΔΕΔΔΗΕ, ενώ ο στόχος είναι να φτάσουν τα 7,7 εκατ. μετρητές και το 100% κάλυψης έως το 2030.

Τι μπορεί να ρίξει τελικά τον λογαριασμό

Το σχέδιο του ΥΠΕΝ επιχειρεί να παρέμβει σε διαφορετικά σημεία της αλυσίδας που διαμορφώνει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Η περισσότερη αποθήκευση αναμένεται να περιορίσει τις ακριβές ώρες αιχμής, καθώς η φθηνή ενέργεια των ΑΠΕ θα μπορεί να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται αργότερα. Παράλληλα, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών περιορίζουν το κόστος της πετρελαϊκής παραγωγής και, κατ’ επέκταση, τις χρεώσεις ΥΚΩ.

Στο ίδιο αποτέλεσμα συμβάλλουν η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και δημόσιων κτιρίων, οι αντλίες θερμότητας και οι ηλιακοί θερμοσίφωνες, αλλά και η μεγαλύτερη αυτοκατανάλωση από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Για τον καταναλωτή, το ζητούμενο είναι διπλό: αφενός να μειωθεί το κόστος που ενσωματώνεται στην τιμή της κιλοβατώρας και αφετέρου να περιοριστεί η κατανάλωση μέσα από πιο αποδοτικές συσκευές και συστήματα θέρμανσης.

Και εδώ βρίσκεται το στοίχημα της τριετίας: το υπουργείο επιχειρεί να μετατρέψει τις επενδύσεις σε δίκτυα, ΑΠΕ και αποθήκευση σε μόνιμη μείωση του ενεργειακού κόστους, αντί για προσωρινές επιδοτήσεις στους λογαριασμούς.

Πηγή: Ημερησία