Τα κενά που εξακολουθούν να δυσχεραίνουν την αποτελεσματική ρύθμιση των κόκκινων δανείων και την αναζήτηση βιώσιμων λύσεων για τους οφειλέτες αναδεικνύει η Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία δημοσιεύτηκε μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο νομοσχέδιο.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η απουσία ενιαίας διαδικασίας διαπραγμάτευσης μεταξύ οφειλετών και πιστωτών, η έλλειψη σαφών προθεσμιών και οι ανεπαρκείς υποχρεώσεις αιτιολόγησης των αποφάσεων των πιστωτών, αδυναμίες που, σύμφωνα με το υπουργείο, δυσχεραίνουν την έγκαιρη ρύθμιση ή την οριστική διευθέτηση των οφειλών.

Την ίδια στιγμή, η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Οκτώβριο επισημαίνει την ανάγκη διευκόλυνσης της αναχρηματοδότησης προβληματικών απαιτήσεων, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για οικονομικά βιώσιμες επιχειρήσεις, καθώς και της ταχύτερης ολοκλήρωσης των αναγκαίων νομικών ενεργειών, όταν έχουν εξαντληθεί οι υπόλοιπες δυνατότητες ρύθμισης.

Η σημασία των παρεμβάσεων αυτών γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, τον Ιούνιο του 2026 οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων είχαν υπό τη διαχείρισή τους χαρτοφυλάκια συνολικής αξίας 91,3 δισ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος τους να αφορά μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

Τα κενά στη διαπραγμάτευση με τους πιστωτές

Για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που καταγράφονται στην Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης, το νέο νομοσχέδιο προβλέπει ειδική διαδικασία διμερούς διαπραγμάτευσης, με συγκεκριμένα στάδια και υποχρεώσεις ενημέρωσης των δανειοληπτών, ώστε η εξέταση των αιτημάτων ρύθμισης να ακολουθεί ένα σαφέστερο πλαίσιο.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά τεκμηριωμένα στο αίτημα ρύθμισης και να αιτιολογεί τυχόν αρνητική απόφασή του, ενώ εισάγονται κανόνες για την προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί και περιορισμοί στα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι προτεινόμενες διατάξεις.

Παράλληλα, το υπουργείο εντοπίζει ελλείψεις στη διαφάνεια και στη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, καθώς η περιορισμένη δημοσιοποίηση στοιχείων για τη δραστηριότητά τους και η απουσία ειδικών κανόνων συνεχούς αξιολόγησης της συμμόρφωσής τους δυσχεραίνουν την αποτελεσματική εποπτεία τους.

Στο πλαίσιο αυτό, το νομοσχέδιο προβλέπει υποχρεώσεις δημοσιοποίησης στοιχείων για τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται οι servicers, τα οικονομικά τους μεγέθη, τις επενδύσεις τους σε συστήματα και προσωπικό, τα αποτελέσματα διαχείρισης και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών. Προβλέπεται, επίσης, η ετήσια υποβολή σχεδίου στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της εποπτείας.

Η αναχρηματοδότηση και οι καθυστερήσεις στις νομικές διαδικασίες

Στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, η Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα δυνητικής αναδιάρθρωσης την παροχή κεφαλαίου κίνησης σε οικονομικά βιώσιμες επιχειρήσεις, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους και να εξυπηρετούν αποτελεσματικότερα τις υφιστάμενες υποχρεώσεις τους.

Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, κανένας διαχειριστής πιστώσεων δεν έχει αιτηθεί άδεια παροχής υπηρεσιών αναχρηματοδότησης απαιτήσεων, γεγονός που αναδεικνύει ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα δεν έχει αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Η ΤτΕ αναφέρεται, επίσης, στις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην ολοκλήρωση των αναγκαίων νομικών ενεργειών, όταν δεν έχει καταστεί δυνατή η εξεύρεση λύσης μέσω άλλων διαδικασιών. Η αποτελεσματικότερη διευθέτηση των προβληματικών απαιτήσεων συνδέεται επομένως και με τη δυνατότητα έγκαιρης ολοκλήρωσης αυτών των ενεργειών.

Πού συγκεντρώνονται οι προβληματικές οφειλές

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 84,7% των συνολικών χαρτοφυλακίων που διαχειρίζονταν οι servicers τον Ιούνιο του 2026 αφορούσε μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

Στο τμήμα που διαχειρίζονται οι εταιρείες για λογαριασμό funds και άλλων αγοραστών δανείων, η αξία των χαρτοφυλακίων διαμορφώθηκε σε 81,5 δισ. ευρώ, παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητη σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, ενώ το 89,5% εξακολουθούσε να χαρακτηρίζεται μη εξυπηρετούμενο.

Από τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα που διαχειρίζονται οι εταιρείες για λογαριασμό αγοραστών δανείων, το μεγαλύτερο μέρος αφορά καταγγελμένες συμβάσεις, με ποσοστό 78,7%, ενώ ακολουθούν οι οφειλές σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών με 15,9% και τα ανοίγματα αβέβαιης είσπραξης με 5,4%.

Παράλληλα, σχεδόν το μισό του συνολικού χαρτοφυλακίου των αγοραστών δανείων αφορά επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις, με μερίδιο 49,2%, ενώ τα στεγαστικά αντιπροσωπεύουν το 30,9% και τα καταναλωτικά το 19,9%.

Ρυθμίσεις και αποπληρωμές

Κατά το α' εξάμηνο του 2026, οι αποπληρωμές, οι ρευστοποιήσεις εξασφαλίσεων και οι διαγραφές στο χαρτοφυλάκιο που διαχειρίζονται οι servicers για λογαριασμό αγοραστών δανείων ανήλθαν συνολικά σε 1,8 δισ. ευρώ.

Από το ποσό αυτό, 1 δισ. ευρώ προήλθε από αποπληρωμές, ενώ 400 εκατ. ευρώ αφορούσαν ρευστοποιήσεις εξασφαλίσεων και άλλα 400 εκατ. ευρώ διαγραφές οφειλών. Πρόκειται για διαφορετικούς τρόπους περιορισμού των απαιτήσεων, οι οποίοι δεν συνεπάγονται όλοι την επιστροφή ενός δανείου σε κανονική εξυπηρέτηση.

Την ίδια στιγμή, οι ρυθμίσεις που είχαν πραγματοποιηθεί έως τον Ιούνιο του 2026 αντιστοιχούσαν στο 22,1% της συνολικής αξίας του συγκεκριμένου χαρτοφυλακίου, ποσοστό που περιλαμβάνει βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις, καθώς και λύσεις οριστικής διευθέτησης.

Η μεταφορά ενός προβληματικού δανείου εκτός τραπεζικού ισολογισμού δεν συνεπάγεται την εξόφληση της οφειλής, καθώς η απαίτηση συνεχίζει να υφίσταται έως ότου αποπληρωθεί, διαγραφεί ή διευθετηθεί οριστικά.

Η περαιτέρω μείωση των κόκκινων δανείων συνδέεται επομένως με την αποτελεσματικότερη διαπραγμάτευση μεταξύ οφειλετών και πιστωτών, τη δυνατότητα χρηματοδότησης βιώσιμων αναδιαρθρώσεων και την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη διευθέτηση των προβληματικών απαιτήσεων.

Πηγή: Ημερησία