ΑρχικήΕιδήσειςΒοιωτίαΘοδωρής Μιχάλογλου: «Στόχος μου ήταν και είναι, η Θήβα να γίνει έδρα αρχαίου δράματος»

Θοδωρής Μιχάλογλου: «Στόχος μου ήταν και είναι, η Θήβα να γίνει έδρα αρχαίου δράματος»

Θοδωρής Μιχάλογλου: «Στόχος μου ήταν και είναι, η Θήβα να γίνει έδρα αρχαίου δράματος»

Του Θανάση Ξάνθου

Παρασκευή, 31 Ιουλίου 2020

Σπύρος Πέππας

Το όνομα του είναι συνυφασμένο με τον πολιτισμό και την τέχνη. Σα να γεννήθηκε γι'αυτό και πορεύτηκε με αυτό. Ο Θοδωρής Μιχάλογλου με τις ιδέες του, αποτέλεσε το εναρκτήριο λάκτισμα για την πολιτιστική δραστηριότητα της πόλης των Θηβών. Αυτής της ιστορικής πόλης που ο ίδιος πάλεψε για να αναδειχθεί ο πολιτισμός και η ιστορία της!

Γεμάτος συγκίνηση θυμάται και μας εκμυστηρεύεται στιγμές, από τα πρώτα Πινδάρεια, από τις απαρχές της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, της Χορωδίας του Δήμου, αλλά και πολλών άλλων πολιτιστικών εκδηλώσεων. Με καμάρι και νοσταλγία, αναφέρεται στις σπουδαίες προσωπικότητες του Τσαρούχη, του Χατζιδάκι, της Μελίνας Μερκούρη κι άλλων ανθρώπων που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή του.

Μας υποδέχθηκε στο κτήμα του, εν ονόματι "Νεφέλη" λίγο έξω από το κέντρο της Θήβας. Το ησυχαστήριο του, πλάι στον πολιτισμό και τη φύση, με δομικά υλικά ιστορικής και αρχαιολογικής σημασίας, που χρησιμοποιούσαν από τον 7ο αιώνα π.Χ. όπως μας δήλωσε ο ίδιος. Ανάβει το τσιγαράκι του και γυρίζει τον χρόνο πίσω. Θυμάται. Αλλοτε με γλύκα κι άλλοτε με πικρία τα χρόνια που πέρασαν και τις δράσεις που έγιναν.

"Κάποια στιγμή στην Ελλάδα, χάσαμε αυτό που λέμε "είμαστε και Ανατολή και Δύση". Μόνο σε κάποιες γειτονιές υιοθετήθηκε αυτό. Όπως στη γειτονιά μας στην Παναγία, θυμάμαι μαζευόμασταν και με ένα σπασμένο μαντολίνο, τραγουδούσαμε άσματα λαϊκά."

"Με τον ερχομό και την κουλτούρα του Φώτη Κόντογλου, δραστηριοποιήθηκαν στην Ελλάδα κάποιοι άνθρωποι, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Χατζηκυριάκος Γκίκας, ο Μόραλης, ο Τσαρούχης. Ανθρωποι με καλλιτεχνικό και πνευματικό επίπεδο που άρχισε να τους ακολουθεί πολύς κόσμος και μέσα σε αυτούς κι εγώ! Το 1956, με τον ερχομό του Χατζιδάκι, έχουμε τα πρώτα ακούσματα, βυζαντινού ήχου. "Αγάπη που γινες δίκοπο μαχαίρι". Αυτό μου άρεσε εμένα και στάθηκε η αφορμή να αρχίσω να ασχολούμαι με τη μουσική ως ερασιτέχνης μουσικός παίζοντας κιθάρα. Ο πατέρας μου ήταν Μικρασιάτης και τα ακούσματα αυτά με συνεπήραν. Έτσι, ασχολήθηκα με την εκκλησιαστική μουσική τότε."

Πώς γνωριστήκατε με τον Γιάννη Τσαρούχη;

Πριν συναντηθώ με τον Τσαρούχη, είχα εισχωρήσει σε έναν κύκλο πνευματικό. Ο Τσαρούχης το 1978 ήρθε με έναν φίλο του στη Θήβα, τον Θάνο Βελούδιο. Ήταν τα πρώτα Πινδάρεια και είχαμε αναγγείλει ότι θα παρουσιαστούν, ντόπιοι χοροί. 'Ήρθε και δεν είδε όμως δημοτικούς χορούς της πόλης. Είδε μία αντιγραφή χορών της Δόρας Στράτου. "Αυτό δεν είναι παράδοση τοπική" είπε ο ίδιος. Την ίδια χρονιά, ο Τσαρούχης μου ανακοίνωσε ότι θέλει να ανεβάσει μία παράσταση αρχαίας τραγωδίας Θηβαϊκού Κύκλου. Η ιδέα έμεινε, ήμουν στο συμβούλιο του πνευματικού κέντρου τότε εγώ και δεν είχαμε καμία ενημέρωση. Με τα πολλά, η ιδέα αυτή "ναυάγησε".

"Ο Τσαρούχης ερχόταν στη Θήβα, στο μαγαζί μου που είχα τότε, μιλούσαμε για πολλά θέματα σε σχέση με την ιστορία, την τέχνη και τον πολιτισμό. Ήταν ένας βαθιά φιλοσοφημένος άνθρωπος και τον χαρακτήριζε πολύ, η πραότητά του. Μου είχε εμπιστοσύνη."

Στόχοι σας για την πόλη μας, υπήρξαν ή ενδεχομένως, υπάρχουν κι ακόμη;

Στόχος μου και όραμά μου, ήταν και είναι, η Θήβα να γίνει έδρα αρχαίου δράματος. Είχαμε πάει με τον Τάσο Φρούσιο στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Πολιτισμού, με τον τότε πρόεδρο του Εθνικού Θεάτρου Νίκο Τζόγια. Αναφερθήκαμε σε αυτό το ζήτημα για τη Θήβα και τέθηκε επί τάπητος το θέμα. Είχα τον μηχανισμό του δήμου στα χέρια μου για τα πολιτιστικά ζητήματα. Προσπάθησα 3 φορές και ναυάγησε το σχέδιο. Είναι ένα όνειρο μου να γίνει έδρα αρχαίου δράματος η πόλη μας, όπου θα γίνονται παραστάσεις από ξένες χώρες που ανεβάζουν αρχαία τραγωδία και θα έρχονται να τις παρουσιάζουν εδώ! Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο στην Ελλάδα.

Ηθοποιοί υπάρχουν για να το υποστηρίξουν;

Ξεχωρίζω και μου αρέσει πολύ ο Κώστας Καστανάς για τέτοιους είδους έργα. Υπήρξε και καθηγητής του Εθνικού Θεάτρου.

Η νέα γενιά της πόλης, πώς μπορεί να συμβάλει σε αυτό το όραμα;

Υπάρχουν προϋποθέσεις. Δεν υπάρχει όμως το ενδιαφέρον και η στήριξη από τη δημοτική αρχή. Δεν υπάρχει η γνώση και το μεράκι σήμερα. Μόνο με αυτά επιτυγχάνεται ένα όραμα.

Πώς χαρακτηρίζετε τον Θεσμό των Πινδαρείων σήμερα, ποια η σχέση με το τότε και η εξέλιξη του θεσμού, ανά τα χρόνια;

Δεν υπάρχει εξέλιξη στο θεσμό αυτό. Ό,τι γινόταν το 1978, γίνεται και τώρα. Ένα καλοκαιρινό πανηγυράκι χωρίς προοπτική. Δεν υπάρχει στόχος και εξειδίκευση των εκδηλώσεων στη Θήβα. Ήμουν μέσα στη γέννηση του θεσμού τους, το 1978. Στόχος μας ήταν να εξαπλωθεί ο πολιτισμός στις επαρχιακές πόλεις.

"Το 1981 ιδρύσαμε τον πολιτιστικό σύλλογο "Λάϊος" που κρατάει κι εξελίσσει άψογα ο Τάσος Φρούσιος, μέχρι και σήμερα.   Δεν υπήρχε τίποτε ως τότε, που να ξεσηκώσει τους νέους να δημιουργήσουν πολιτισμό. Μην ξεχνάμε ότι την ιστορία, την φτιάχνουν οι παρέες! Μέσα από τον Λάϊο και τη Χορωδία του Δήμου, δημιουργήθηκαν αισθηματικές σχέσεις, φιλικές. Υπήρξε πολιτιστική ανάπτυξη αλλά και κοινωνική. Με την εμπλοκή των νέων τον πολιτισμό. Πιστεύω στη δύναμη της νέας γενιάς."

"Στόχος το αρχαίο δράμα για το θέατρο. Και όσον αφορά τη μουσική, στη Θήβα υπάρχουν κάποιες καλές κινήσεις από το Σύλλογο Μικρασιατών Θήβας, με τη θεατρική τους ομάδα, υπάρχει ο Λάιος με το θεατρικό και ο Λάζαρος Παπαδόπουλος που ανεβάζει εξαιρετικές παραστάσεις. Το θέατρο όμως, σχετίζεται με τη μουσική. Μέσα από αυτές τις παρέες, μπορούν να δημιουργηθούν θαυμαστά πράγματα. Αισιοδοξώ γιατί βλέπω ότι λειτουργούν οι ομάδες. "

"Τα 20 χρόνια που συνεργάστηκα με τη ΝΕΛΕ(Νομαρχιακή Επιτροπή Λαϊκής Επιμόρφωσης), έλεγα στους γονείς, να βάζουν στα παιδιά να ακούν μουσική και γενικά ήχους. Ασχολούμενα τα παιδιά με τη μουσική, θα ανεβάσουν την αισθητική τους και το παιδί θα έχει αναπτύξει μία αισθητική για τη ζωή του ευρύτερα."

Πώς ξεκίνησε η δράση σας με τη Δημοτική Βιβλιοθήκη και πώς θα χαρακτηρίζατε την εικόνα της σήμερα;

Τη δημοτική βιβλιοθήκη την είχα βρει σε ένα μαύρο χάλι, δεν υπήρχε τάξη. Ήταν παρατημένη. Ξεκινούν κάποιες βασικές δομές, δούλευα κι εγώ μερόνυχτα για να στηθεί κάτι αξιοπρεπές. Υπάρχει τεράστιο αρχειακό και ερευνητικό υλικό στην βιβλιοθήκη της Θήβας. Ακόμη και εφημερίδες εποχής. Τη βιβλιοθήκη την έχω χαρακτηρίσει "Θεία Λένα", γιατί έχει πιο πολλά παιδικά βιβλία. Θα ήθελα πολύ να δω ένα κέντρο έρευνας, μελέτης και διαλόγου στη βιβλιοθήκη μας. Το ερευνητικό κομμάτι είναι αυτό που λείπει από τη βιβλιοθήκη της Θήβας, σήμερα.

Υπήρξατε μάλιστα και ιδρυτής της Χορωδίας του Δήμου Θηβαίων. Πώς προέκυψε και τι γεύση σας αφήνει αυτή η δράση;

Ίδρυσα την πρώτη χορωδία του Δήμου, εντάσσοντας και γυναίκες σε αυτήν, εκμεταλλευόμενος τις καλές φωνές κάποιων πολιτών, τότε. Κάλεσα ανάμεσα σε αυτούς και τον Σπύρο Θεοδώρου, έναν καλό μου φίλο , ο οποίος ορίσθηκε μαέστρος της χορωδίας.   Είχα στηρίξει και τη ΝΕΛΕ στα πρώτα της βήματα, που βοήθησε πολύ και τη χορωδία μας, σε διάφορα ζητήματα. Η πορεία της χορωδίας και κυρίως η συνέχειά της με αφήνει ευτυχή και πολύ ικανοποιημένο σήμερα.

"Η Θήβα με την ιστορία και τη μυθολογία της, είναι από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα παγκοσμίως που δυστυχώς δεν έχουν αναδειχθεί όπως θα έπρεπε."

Για το έθιμο του Βλάχικου Γάμου στην πόλη μας, τι έχετε να πείτε;

Δεν συμφωνώ με τον τρόπο που διεξάγεται σήμερα. Θα έπρεπε να βρεθούν 2 με 3 άτομα που γνωρίζουν καλά την ιστορία του εθίμου και να προχωρήσουν σε μία γενικότερη σύναξη. Θα πρέπει να κοπούν κάποια άτομα από τις παρέες των βλάχων. Στο αρχαίο θέατρο, ήταν μόνο άνδρες. Η νύφη, βάσει εθίμου, ήταν άνδρας. Θα πρέπει να υπάρχει κι ένα πιο γνωστικό κομμάτι στο όλο έθιμο.

Mιλήστε μας και για ένα από τα σημαντικότερα - ίσως και το σημαντικότερο - πολιτιστικό γεγονός της πόλης μας, στο Καβίρειον.

Το Καβίρειον δεν είναι εύκολα επισκέψιμος χώρος. Αποτελεί θαυμαστό αρχαιολογικό χώρο για την πόλη της Θήβας και δεν έχει αναπτυχθεί όπως του αρμόζει. Αποφάσισα να κάνω μία εκδήλωση εκεί, το 1983 με "Ωδές του Πινδάρου". Ξεκινάω να στήσω την παράσταση από την αρχή. Η αρχαιολογία έδωσε την έγκριση, γνωρίζοντας το ενδιαφέρον μου για τον πολιτισμό. Ήρθε πολύς κόσμος σε αυτή την εκδήλωση. Μία μουσική πανδαισία μουσικής και απαγγελιών με πάνω 1000 άτομα. Δυστυχώς όμως δεν έχει την χρησιμότητα που του αρμόζει , παρ' όλες τις προσπάθειες. Γιατί δεν υπάρχουν υποστηρικτές.

Τι γεύση σας έχει αφήσει αυτή ενασχόλησή σας με τον πολιτισμό στη Θήβα;

Mεγάλη ικανοποίηση. Δεν έβγαλα λεφτά απ' όλα αυτά, αγοράζοντας αμάξια και διαμερίσματα. Με τιμά η οικογένειά μου και αρκετός κόσμος σήμερα, για όλα όσα έκανα και πρόσφερα! Μου το αναγνωρίζουν κι αυτό με κάνει πολύ χαρούμενο και με συγκινεί ιδιαίτερα.

Ο Θοδωρής Μιχάλογλου, αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι για την πολιτιστική ιστορία της πόλης. Αποτελεί διδαχή για τις προηγούμενες αλλά και τις νεότερες γενιές. Ένας άνθρωπος αυτοδίδακτος που με όπλα του το μεράκι και τη γνώση, θέλησε να φτάσει τη Θήβα ψηλά. Σε ένα επίπεδο ποιοτικό και πολιτιστικά αξιοποιήσιμο. Κι ως ένα επίπεδο τα κατάφερε και τον ευχαριστούμε πολύ για την προσφορά του!